PL
W Sanoku przy ulicy Aleksandra Rybickiego w niedalekiej odległości od skansenu znajdują się interesujące ciekawostki geologiczne. Powstały one w wyniku bocznej erozji Sanu, który podciął tu wysunięty ku południowi cypel morfologiczny odchodzący od lesistego grzbietu gór Słonnych. Są to oligoceńskie warstwy krośnieńskie centrum faldu (sykliny*) Brzozowa, do której od północnego wschodu przylega antyklina* Załuża. W jej centrum odsłaniają się utwory kredowe. W odsłonięciu na długości ponad 2 metrów widoczne są prawie pionowo stojące starsze warstwy osadu. Jest to typowy profil wykształconych w-w krośnieńskich j.śląskiej. Są to szare, słabozwięzłe i rozsypliwe, silnie wapniste, mikowe piaskowce z cienkimi wkładkami szarych marglistych łupków. Warstwy zalegają niemal pionowo, miejscami w pozycji odwróconej. Widoczne są struktury typowe dla fliszu powstałego z depozycji prądu zawiesinowego, z modelowo wykształconymi i odsłoniętymi na całej powierzchni stropowej pionowo zalegających strukturami warstwami skośnymi. W kierunku południowego zachodu w korycie Sanu odsłania się ich młodsza (górna) część. Przy niskim stanie wody w Sanie można obserwować z mostu kilkunastometrową sekwencję piaskowcowo– mułowcowo–ilastą tych pionowo stojących warstw, przebiegających wzdłuż koryta rzek. Tworzą one malownicze progi skalne na dnie rzeki San. Jest to sekwencja fliszowa rozpoczynająca się ławicami wapnistych, bogatych w srebrzystą mikę (muskowit) piaskowców, do 0,5 m miąższości, w których dolnej (spągowej) części występuje materiał grubszy. W części wyższej ławic piaszczystych widoczna jest równoległa laminacja i stopniowe przejście do szarych wapnistych łupków ilastych. W spągowych częściach ławic piaskowców zalegających na niżejległych warstwach ilastych widoczne są pogrązy, wynikające z większej gęstości warstw piaszczystych. Skały te, tzw. turbidyty* – osady prądów zawiesinowych spływających po skłonie kontynentalnym do oligoceńskiego zbiornika morskiego. W pierwszym etapie wytracania energii prądu osadziły się piaskowce, a następnie coraz bardziej drobnoziarniste osady. Powstała w ten sposób fliszowa sekwencja może powtarzać się wielokrotnie przy każdym nowym prądzie zawiesinowym. Porowate piaskowce warstw krośnieńskich są skałą zbiornikową złóż ropy naftowej. Dzięki zróżnicowanej odporności na wietrzenie piaskowców, mułowców i iłowców ułożenie warstw wpłynęło decydująco na przebieg doliny Sanu w tym miejscu. Flisz Karpacki odsłonięty jest na długości 20 m i wysokości 8 m oraz położony 292 m.n.p.m..
Proces powstawania fliszu karpackiego trwał wiele milionów lat. Teren dzisiejszych ziem sanockich przykrywały wody przybrzeżnego morza Tetydy. Na jego dnie osadzał się, w formie charakterystycznych warstw, materiał znoszony przez wody z pobliskiego lądu. Później nagromadzony, zdiagenezowany materiał skalny uległ sfałdowaniu, nasunięciu ku północnemu zachodowi, północy, północnemu wschodowi i wschodowi w formie płaszczowin i wypiętrzeniu. Uwarstwienie frakcjonalne fliszu charakteryzuje się nagromadzeniem grubego materiału skalnego w obrębie spągu warstwy i stopniowe przechodzenie w materiał coraz drobniejszy, aż do osadów ilastych w obrębie stropu danej warstwy.
Słownik geologa
*Antyklina
-siodło (gr. anti – przeciw i klinein – nachylać) – w geologii wypukły fałd, którego wnętrze zbudowane jest ze skał starszych, na zewnątrz zaś (na tzw. skrzydłach) występują skały coraz młodsze.
*Syklina
- łęk (gr. sýn razem i klínein nachylać) – w geologii wklęsły fałd. W jądrze synkliny znajdują się warstwy najmłodsze, a na zewnątrz (na tzw. skrzydłach) najstarsze.
*Turbidyty
– osady prądów zawiesinowych, powstające najczęściej w czasie osuwisk podmorskich i charakteryzujące się, między innymi, występowaniem uziarnienia frakcjonalnego. Turbidyty przeważnie wchodzą w skład osadów fliszowych.
*Pogrąz
– struktura sedymentacyjna, zaliczana do struktur deformacyjnych, powstała w wyniku grzęźnięcia osadu w nieskonsolidowanym podłożu skalnym. Z reguły ma formę wybrzuszenia w spągowej (dolnej) powierzchni ławicy skalnej.
*Flisz
– seria naprzemianlegle ułożonych warstw skał osadowych morskiego pochodzenia, składająca się z ławic i warstw na przemian zlepieńców, piaskowców, mułowców i iłowców, rzadziej rogowców i margli. Skały te powstały na dnie mórz wskutek działalności tzw. prądów zawiesinowych, które doprowadziły do charakterystycznego, frakcjonalnego uwarstwienia.
*Litologia
zbiór cech i właściwości skał, obserwowany makroskopowo. Jest to ogólny charakter skały.
Aby zalogować znalezienie tego EarthCache, musisz udać się pod wskazane współrzędne, odpowiedzieć na poniższe pytania. "Odpowiedzi proszę wysyłać za pomocą mojego profilu. Nie trzeba czekać na moją odpowiedź, można od razu logować. Jeśli coś będzie nie tak, zgłoszę się sam. Pamiętajcie proszę, że logi bez podesłanych odpowiedzi będą kasowane.
1/ Podaj genezę, wiek geologiczny oraz litologię tego odsłonięcia?
2/ Po prawej stronie fliszu tuż obok drewnianej konstrukcji, widać żółto - pomarańczowe pasy biegnące horyzontalnie. Spróbuj zmierzyć grubość tych warstw? Prześlij wynik.
3/ U podstawy ściany widać gromadzące się złuszczające struktury skały. Weź próbkę skały określ jej kolor, łamliwość a także grubość tych łusek. W próbce wyraźnie widać srebrzyste połyskiwania. Co może być przyczyną tych efektów "świetlnych"
EN
EN Sanok, Alexander Rybicki street not far from the museum there are interesting geological curiosities. They were created as a result of lateral erosion of the San, which undercut here extended to the south headland morphological wooded ridge extending from the mountains Słonne. These are the Oligocene layers Krosno center fold (sykliny *) Birch, which is adjacent to the north-east anticline * Załuż. At its center are exposed chalk pieces. The unveiling of a length of more than 2 meters are visible almost vertically facing older layers of sediment. This is the typical profile of the above Krosno j.śląskiej educated. They are gray, strongly calcareous, micaceous sandstones with thin gray marl slate inserts. Layers arrears almost vertically, place in an inverted position. Visible structures are typical of flysch deposition resulting from the current suspension, the model-educated and exposed to the entire surface of the roof vertically slanted layers defaulting structures. In the south-west in the trough of the San revealed their younger (upper) part. At low water in Sana'a can be seen from the bridge several meters sequence silty-clay piaskowcowo- these layers vertically standing, running along the riverbeds. They form a picturesque steep sides at the bottom of the river San. Flysch is a sequence that starts with shoals of calcareous, rich in silver mica (muscovite) sandstones, up to 0.5 m in thickness, in which the lower part there is a thicker material. In the upper part of sandy shoals is visible parallel lamination and gradual transition to gray calcareous shale. In the lower parts of the schools of sandstones deposited in the lower layers of clay are visible plunge, resulting from higher density These rocks sandy layers, the so-called. turbidites * - sediment suspension currents flowing along the continental slope of the Oligocene marine tank. In the first step precipitation, sedimentation, stream energy sandstones, and then with increasingly fine-grained sediments. The resulting flysch sequence can be repeated many times with each new race suspension. Porous sandstone rock layers are Krosno oil tank. With varying resistance to weathering sandstones, siltstones and claystones alignment layers decisively influenced the course of the San valley here. Carpathian flysch is exposed over a length of 20 m and a height of 8 m and 292 m above sea level located
To log in finding EarthCache, you must go to the indicated coordinates, answer the following questions. "The answers, please send it via my profile. No need to wait for my answer, you can immediately log in. If something goes wrong, I call myself. Please remember that no logs submitted answers will be deleted."
1 /Give origin, geologic age and lithology of the unveiling?
2 /On the right side of the flysch next to a wooden structure, you will see yellow - orange stripes running horizontally. Try to measure the thickness of these layers? Upload a result.
3 / At the base of the wall can be seen accumulating exfoliating rock structure. Take a sample of rock specify the color and thickness of the fragility of these scales. The sample is clear silvery glitter. What could be causing these effects "light".
Na podt.geoportal, wikipedia.
If you visited my EarthCache, I prepared a special souvenir that you can paste into your profile:
Jeśli odwiedziłeś mojego EarthCache to przygotowałem specjalnie pamiatkę, którą możesz wkleić do swojego profilu:
Code to paste , Kod do wklejenia:
<p align="center"><a href="https://coord.info/GC5P3KB" target="_blank"><img src="https://s3.amazonaws.com/gs-geo-images/56a143d5-75ad-4f13-aee4-d22c9e40a193_l.png" title="EarthCache by niuton" width="350" height="222" alt name="ktn" /></a></p>
