Skały „Trzy”
Ten EarthCache zabierze Cię w bardzo ciekawe i zróżnicowane geologicznie miejsce. Wybierając się na wycieczkę wzdłuż odsłonięcia geologicznego odkryjesz Skały „Trzy”. Na początek garść informacji, które powinny Ci pomóc rozwiązać tego EC.
Piaskowiec – jest to zwięzła skała osadowa, która powstaje w wyniki „cementacji” piasku powstającego z wietrzenia skał. Ziarna piasku są od drobno do gruboziarnistych o wielkości od 0,1 mm do 2 mm. Barwa piaskowca od białej, szarej, żółtej, jasnobrązowej, zielonej, czerwonej, brunatnej do czarnej. Piaskowiec znajduje zastosowanie jako materiał budowlany. Produkuje się z niego okładziny (dekoracja), materiały izolacyjne i materiały ścierne.
Obserwowane tutaj skały są to piaskowce dolnojurajskie (synemurskie).
Glina – jest to ilasta skała osadowa. Gliny mogą zawierać materiał o bardzo zróżnicowanej wielkości – od ilastego aż po olbrzymie głazy i bloki. Gliny są produktem procesów wietrzeniowych lub akumulacji glacjalnej (gliny lodowcowe). Gliny dzieli się na pylaste, piaszczyste, zwięzłe, pylaste zwięzłe i piaszczyste zwięzłe. Gliny mają barwę od żółtej poprzez brązową, czerwoną, brunatną. W pewnych warunkach glina może być jasnoszara, szara lub szarozielona. Od zarania dziejów glina stosowana jest do wyrobu ceramiki.
Obserwowana tutaj jest gliną lodowcową pozostawiona przez lądolód zlodowacenia Odry.
Less – jest to pylasta skała osadowa. Złożona jest głównie z bardzo dorbnego (0,003-0,1mm) pyłu kwarcowego i węglanu wapnia, niewarstwowana (bezstrukturalna) i porowata. Lessy europejskie tworzyły się w okresie zlodowaceń. Wiatr wywiewał drobny materiał z przedpola lodowca i transportowany był dalej gdzie był osadzany. Barwa żółtoszarawa, żółta. Stosowany jest między innymi do wyrobu klinkieru.
Lessy które tutaj obserwujemy są osadem powstałym podczas najmłodszego zlodowacenia (Wisły), kiedy z obszarów położonych przed lądolodem, pozbawionych szaty roślinnej, silne wiatry wywiewały pylasty materiał by złożyć go na terenach obecnych wysoczyzn lessowych Wyżyny Sandomierskiej.
Teraz już wiesz czym charakteryzują się poszczególne skały, kiedy i jak powstały oraz jakie mają zastosowanie. Pora na to abyś wykorzystał swoją wiedzę w terenie i przyjrzał się z bliska opisanym skałom.
Zabierz ze sobą miarkę.
Będziesz się poruszał po poboczu niezbyt ruchliwej drogi, więc zachowaj należytą ostrożność.
Oto zadania:
Punkt EC1 – współrzędne tytułowe.
1. Zmierz na jakiej wysokości znajdujesz się nad poziomem morza?
2. Opisz jakie formy piaskowca widzisz, jak są one umiejscowione co przeważa ? (bloki skalne czy warstwy piaskowca). Jaką ma barwę piaskowiec ?
Przejdź następnie do punktu EC2 (patrz punkty referencyjne poniżej).
3. W tym miejscu scharakteryzuj odsłonięty piaskowiec:
- jaką ma budowę (warstwowa, bloki skalne)?
- jeżeli ma budowę bloków skalnych to określ ich rozmiary w cm,
- jeżeli ma budowę warstwową to określ pod jakim kątem są ułożone warstwy w stosunku do podłoża oraz określ grubość warstw w cm (jeżeli grubości są zróżnicowane to podaj w jakim zakresie),
- jaki ma kolor ?
4. Określ wysokość odsłonięcia ściany piaskowca w tym miejscu.
5. Weź w rękę malutki kawałek piaskowca i spróbuj go rozkruszyć w palcach. Opisz czy da się rozkruszyć na ziarna. Jeżeli tak to określ czy jest drobnoziarnisty, średnioziarnisty czy gruboziarnisty i jakiej średnicy są ziarna?
Przejdź do punktu EC3.
6. Jesteś w miejscu gdzie można zaobserwować charakterystyczne warstwy piaskowca - inne niż na pozostałej części. Opisz czym różni się od zaobserwowanych skał w punkcie 1 i punkcie 2. Zmierz grubość zaobserwowanych wartw i podaj je w cm.
Przejdź do punktu EC4.
Jesteś w miejscu gdzie widać odsłonięcie dwóch warstw skał.
7. Czy rozpoznajesz jakie to są warstwy? Podaj nazwy skał, jak są położone oraz określ ich barwę.
8. Zmierz i podaj grubość dolnej i górnej warstwy w cm.
9. Weź suchy okruch skały z dolnej warstwy i sprawdź czy da się łatwo rozkruszyć w palcach, następnie zrób to z górną warstwą i opisz co zaobserwowałeś.
10. Na koniec zmierz na jakiej wysokości się znajdujesz i podaj jak jest różnica pomiędzy punktem startowym a końcowym.
Zadanie opcjonalne: jak się nazywają Skały „Trzy” które dzisiaj miałeś okazję poznać?
Logowanie jest możliwe zaraz po wysłaniu odpowiedzi na poniższe pytania i zadania za pomocą formularza kontaktowego na moim profilu. Jeśli odpowiedzi będą błędne, skontaktuję się z Tobą w celu pomocy w udzieleniu poprawnych odpowiedzi.
Bardzo proszę o nie wstawianie zdjęć które są odpowiedziami na zadania.