Be smart, be an EarthCacher - geology rulez! ;)
Acknowledgment: Monika Krzeczyńska MSc / Polish Geological Institute-National Research Institute
Podziękowanie: mgr Monika Krzeczyńska / Państwowy Instytut Geologiczny-Państwowy Instytut Badawczy
Kraina białych skał – tak często określa się ten region z uwagi na liczne wychodnie wapiennych ostańców. Czy są one faktycznie białe? Niezupełnie, nie do końca… Wapienie Jury w miarę upływu czasu ciemnieją, w wyniku wietrzenia pojawiają się na nich czarne zacieki. Kraina białych skał powoli zanika… Są jednak miejsca, w których można ją jeszcze odnaleźć!
Kamieniołom Warszawski, najpiękniejszy w świetle zachodzącego słońca
photos & background photo: hanbei
Kamieniołom Warszawski – teoretycznie od dawna już nie eksploatowany, w rzeczywistości jednak niewielkie ilości kamienia są stąd wydobywane systematycznie. Efekt? Tu odnajdujemy „świecące” od białości, świeżo odsłonięte wapienie. Pojęcie „kamieniołom” kojarzy nam się z produkcją, przemysłem, wydobyciem, pyłem i brudem, który jest z powyższymi związany. Tu nic takiego nie znajdziesz! Wydobywanie metodami chałupniczymi niewielkich partii kamienia w żaden sposób nie oddziałuje na środowisko. Wokół kamieniołomu jest zielono, a w obrębie wyrobiska – biało i czysto. Panuje cisza i spokój. Miejsce to jest tak odmienne od otoczenia jak oaza na pustyni. Warto je odwiedzić i poznać kolejną część najstarszej historii tej krainy!
Kiedyś gąbka, dzisiaj... / photo: hanbei
Wapienie w tym kamieniołomie różnią się zarówno od wapieni skalistych budujących ostańce skalne w okolicy, jak i od miękkich i łatwo wietrzejących wapieni uławiconych. Powstawały one w głębszych strefach dna morskiego z drobnego materiału okruchowego (detrytycznego). Sąsiadowały z gąbkowo-sinicowymi budowlami - tzw. biohermami, które rozwijały się na dnie głębokiego morza jurajskiego osiągając rozciągłość do kilkunastu kilometrów i wysokość kilkuset metrów. Z nich, w wyniku licznych przemian, w tym mineralizacji, powstały twarde, odporne na wietrzenie wapienie skaliste, stanowiące trzon wielu spośród wzgórz Jury Krakowsko-Częstochowskiej.
Czy to księżycowe kratery? / photo: hanbei
Wapienie Kamieniołomu Warszawskiego pozyskiwane były jako kamień budowlany, gdyż odznaczają się stosunkowo dużą twardością i odpornością na warunki atmosferyczne. Zbudowane z drobnego materiału odznaczają się względnie jednorodną budową. Skały te ponadto w wielu miejscach zawierają skupienia krzemionki. Skąd ona się tam wzięła?
Bytujące po sąsiedzku struktury biohermalne zbudowane były z gąbek o szkielecie z igieł (spikul) krzemionkowych (zerknijcie na załączoną u dołu grafikę przedstawiającą schemat budowy gąbki). Po ich śmierci, w odpowiednich warunkach biochemicznych następowało rozpuszczanie igieł, a krzemionka migrowała w skały otaczające tworząc dzisiaj konkrecje krzemienne. Krzemionka mogła ulegać wielokrotnie przemieszczeniu w skałach - w wyniku późniejszych procesów, co mogło powodować, że wnikała ona w osady wapieni detrytycznych, zmieniając w pewnym stopniu ich właściwości.
W kamieniołomie możemy zaobserwować obydwie formy występowania krzemionki: naprawdę duże buły przesyconego krzemionką wapienia o niewyraźnych, nie zdecydowanie wyróżniających się brzegach (spoiler jednego z zadań) - te formy dominują w kamieniołomie oraz mniejsze, płaskie, znacznie ciemniejsze konkrecje krzemienne (zdjęcie powyżej). Obydwie te formy pojawiają się w obrębie kilku ewidentnych poziomów.
Odpowiedzi proszę wysyłać za pomocą mojego profilu. Nie trzeba czekać na moją odpowiedź, można od razu logować. Jeśli coś będzie nie tak, zgłoszę się sam. Pamiętajcie proszę, że logi bez podesłanych odpowiedzi będą kasowane.
ZADANIA
- Jak nazywają się widoczne w kamieniołomie buły przesyconego krzemionką wapienia o niewyraźnych, nie zdecydowanie wyróżniających się brzegach?
- Jakie wymiary ma największa buła przesyconego krzemionką wapienia widoczna wyraźnie w ścianie kamieniołomu? (waypoint)
- Która część kamieniołomu jest nadal eksploatowana (za pomocą kompasu)
- Zadanie opcjonalne: o zachodzie słońca maciu tu najlepsze światło do trzaskania zdjęć rodem z National Geographic ;)
Warsaw Quarry
“The land of white rocks” - it’s a name often used to describe this region. It comes from numerous limestone monadnocks. But are they really white? Well, not exactly… Jura limestones darken with time, as a result of weathering many dark smudges appear. The land of white rocks disappears… However there are some places that you can still find it! Warsaw Quarry - in theory it is long closed, however in reality small amounts of stone are still mined. Result? We can find here freshly uncovered limestone that “shines” from its whiteness. The word “quarry” often brings to mind heavy industry, dust and dirt. But you won’t find it here. Excavating small amounts of rocks, using traditional old methods does not affect the environment. The surrounding area of the quarry is green and the site itself is white and clean. Everything is quiet and peaceful. This place is so different that the area around - like an oasis in the middle of the desert. It is worth visiting and getting to know a part of the oldest history of this region. The limestones that occur here differ from both rocky limestones that build monadnocks in this region, as well as soft and easily weathering laminated limestone. They are made of fine detritic grains and developed in deeper parts of the sea, close to sponge-algae structures - so called bioherms that could cover over a dozen of square kilometers and have few hundreds of meters of height. As a result of many processes, including mineralization, they turned into hard, resistant to weathering rocky limestone that build the core of many hills in Krakowsko-Częstochowska Upland. Limestone from Warsaw Quarry was used for building as they are quite homogeneous because they are made of very fine-grained material. Moreover, in many places you can find areas with silica concentrations. How did it get there? Adjacent bioherms were built by sponges with skeletons made of silica spicules (look at the bottom for a picture of a sponge). After their death due to certain biochemical conditions some of the spicules were dissolved and the silica migrated to surrounding rocks forming e.g. flint nodules Silica undergone many changes and mixing - it resulted in its migration to the detritic limestone, changing some of its properties. In the quarry we can observe both forms of silica occurrences: really big concentration areas full of silica with very hard to point boundaries (tip here!) - these dominate in the quarry- and smaller, flat and much darker flint nodules (picture above). Both forms occur in few specific levels.
You can send answers via my profile. You do not need to wait for my answer, you can log instantly. If something is wrong I will contact you myself. Please remember that logs without answers will be deleted.
TASKS
- What is the name of concentration areas full of silica with very hard to point boundaries that are visible in the quarry
- What are the dimensions of the largest concentration area full of silica clearly visible in the wall of the quarry? (waypoint)
- Which part of the quarry is still in operation (use compass)
- Optional task: at sunset you have here the best light to lake images like straight from National Geographic;)
