Opactwo Cystersów w Henrykowie
Zespół klasztorny opactwa cysterskiego w Henrykowie – pocysterski barokowy zespół klasztorny z kościołem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jana Chrzciciela położony w Henrykowie na Dolnym Śląsku, w gminie Ziębice.
Jest to jedno z najokazalszych i najpiękniejszych założeń barokowych na Śląsku, miejsce powstania Księgi Henrykowskiej – zabytku piśmiennictwa polskiego. Współcześnie klasztor henrykowski funkcjonuje jako przeorat opactwa szczyrzyckiego. W obiektach poklasztornych funkcjonują współcześnie między innymi Annus Propedeuticus – oddział Metropolitalnego Wyższego Seminarium Duchownego we Wrocławiu oraz Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. bł. Edmunda Bojanowskiego.
Historia opactwa
Powstanie i rozwój klasztoru
Początki opactwa henrykowskiego sięgają 1222 roku. Wtedy to książę Henryk I Brodaty wydał Mikołajowi, kanonikowi katedralnemu wrocławskiemu, zgodę na osadzenie w Henrykowie, w dolinie rzeki Oławy, zakonu cystersów – filii opactwa z Lubiąża. Mikołaj był pomysłodawcą osadzenia cystersów w Henrykowie, oficjalnym fundatorem opactwa był zaś książę Henryk II Pobożny, syn Henryka Brodatego. Oznacza to, że klasztor henrykowski miał protekcję książąt śląskich, co było gwarantem jego rozwoju.
Pierwsi zakonnicy przybyli do Henrykowa 28 maja 1227. Było to dziewięciu mnichów z Lubiąża na czele z opatem Henrykiem. W 1228 wydany został dokument lokacyjny klasztoru, definiujący jednocześnie jego uposażenie. Nie było ono zbyt okazałe w porównaniu z innymi opactwami. W 1228 konsekrowano pierwszy, drewniany kościół klasztorny. Mimo skromnego uposażenia klasztor rozwijał się dość dynamicznie, powiększając stan swojego posiadania. Rozwój ten został przerwany przez najazd mongolski w 1241, kiedy to kościół i klasztor zostały spalone i splądrowane. Dodatkowo sytuację klasztoru pogorszyła śmierć pod Legnicą księcia Henryka Pobożnego.
Po najeździe mongolskim cystersi skupili się na odbudowie swojego klasztoru oraz odzyskaniu dóbr. W celu uporządkowania stanu klasztoru opat Piotr spisał pod nazwą Liber fundationis claustri Sancte Marie Virginis in Henrichow dokument porządkujący sprawy klasztoru. Dokument ten zwany Księgą henrykowską jest jednym z najcenniejszych zabytków piśmiennictwa polskiego – zawiera pierwsze zdanie zapisane w dokumentach w języku polskim.
Fragment Księgi henrykowskiej
Kolejne lata cystersi henrykowscy spędzili na umacnianiu swej pozycji w regionie. Swe dochody czerpali przede wszystkim z dóbr ziemskich oraz działalności rzemieślniczej. O ich rosnącej pozycji świadczy założenie w 1292 filii opactwa w Krzeszowie. W 1304 rozpoczęli budowę nowego gotyckiego kościoła klasztornego. Ponadto książęta ziębiccy urządzili z klasztoru henrykowskiego rodzinną nekropolię. W 1341 pochowano w klasztorze księcia Bolka II ziębickiego, a niedługo później jego żonę. Pogorszenie prosperity klasztoru przyniosły wojny husyckie, które nawiedzały opactwo w latach 1427–1430. Klasztor został spalony i splądrowany, a mnisi uciekli do Nysy i Wrocławia. Wojny husyckie nie były niestety jedyną przyczyną zniszczeń klasztoru. Po ich zakończeniu odbudowywany klasztor był w XV w. niszczony jeszcze kilkakrotnie. W 1438 zniszczyły go wojska Zygmunta von Rachenau, a w 1459 najazd wojsk czeskich króla Jerzego z Podiebradów.
Od połowy XVI w. następował sukcesywny rozwój klasztoru. Znaczący wkład miał opat Andrzej, za czasów którego powstały renesansowe elementy zabudowy klasztornej. W tym czasie też opat cystersów z Lądu przeprowadził reformy dyscypliny i pracy zakonnej. Przyczyniło się to do poprawy kondycji klasztoru. O dalszą reformę klasztoru zabiegał też opat Wincenty ze Strzelina. Zakonnikom nakazano wówczas, aby dormitorium było zamykane na noc, zabroniono schadzek na jedzenie, picie oraz bezprzedmiotowe dysputy po wieczornej komplecie. Zabroniono również kobietom wstępu do klauzury. Równolegle z odnową duchową prowadzono odbudowę gospodarczą. Klasztor uzyskał zgodę na prowadzenie karczmy poza jego obrębem oraz prawo warzenia piwa. Ważnym aspektem rozwoju klasztoru było zasiedlenie go przez niemieckich zakonników, którzy przybyli z opactw z terenu Wielkopolski – Lądu, Obry i Wągrowca, gdzie prowadzono proces polonizacji opactw. Proces rozwoju opactwa henrykowskiego przerwała wojna trzydziestoletnia, kiedy to klasztor splądrowano i spalono. Zniszczono również znaczącą część pierwotnej biblioteki klasztornej. Rozmiaru złego dopełniła epidemia dżumy, która wybuchła w opactwie w 1633.
Lata świetności
Po wojnie trzydziestoletniej przypadają lata największego rozwoju opactwa i jego świetności. Początki działalności powojennej były dla cystersów trudne ze względu na znaczne zadłużenie klasztoru. Z tego powodu ze swojej funkcji zrezygnował opat Kaspar Liebichen. Jednak już jego dwaj następcy, Melchior Welzel i Henryk Kahlert, przywrócili klasztor do dawnej świetności, a ich następca Tobiasz Ackermann kontynuował dzieło rozwoju opactwa. W tym okresie powstała większość barokowych obiektów opactwa. Prowadzono program umacniania w wierze mieszkańców okolicznych wsi. Miejscem szczególnym tego programu uczyniono klasztorny kościół, który przebudowano w stylu barokowym. Z tego okresu pochodzą najcenniejsze zabytki ruchome, zlokalizowane zarówno w kościele, jak i w opactwie. W 1684 ufundowano ołtarz główny, ze znajdującym się w jego środkowej części obrazem Boże Narodzenie według świętego Bernarda pędzla Michała Willmanna. Powstały wówczas również inne obrazy autorstwa Willmanna i Jana Liszki, rzeźby Macieja Steinla, Tomasza Weissfeldta, Jerzego Leonarda Webera oraz jedne z najwspanialszych w Polsce rokokowe stalle zakonne, dzieło nieznanych cysterskich snycerzy, zdobione płaskorzeźbami ze scenami z życia Jezusa i Matki Bożej. Kościół opactwa henrykowskiego stał się ważnym sanktuarium maryjnym oraz miejscem kultu św. Józefa.
O sile ekonomicznej opactwa w tamtym okresie świadczyło nabycie w 1699 zniszczonego przez Turków opactwa cysterskiego w Zirc na Węgrzech. Od tego czasu aż do sekularyzacji klasztoru opat henrykowski w ramach unii personalnej był opatem dwóch klasztorów. Około 1760 wybudowano kaplicę św. Marii Magdaleny, która stała się mauzoleum Piastów ziębickich.
Okres wojen śląskich pomiędzy Prusami a Austrią 1741–1762 zahamował rozwój opactwa. W klasztorze kilkakrotnie stacjonowało wojsko, grabiąc zakonny skarbiec. Na opactwo nałożono wysokie kontrybucje wojenne. Kres funkcjonowania klasztoru przyniosły wojny napoleońskie. W 1801 władze pruskie zamknęły klasztorne gimnazjum oraz zarekwirowały klasztorną bibliotekę z najbogatszym na Śląsku księgozbiorem liczącym 132 rękopisy i 20 tysięcy książek. 22 listopada 1810 król pruski Fryderyk Wilhelm III, poszukujący dochodów dla wzmocnienia wojska, ogłosił edykt sekularyzacyjny. Mnisi zmuszeni zostali do opuszczenia klasztoru, zabierając jedynie habit, brewiarz i żywność na dwa dni. Opactwo henrykowskie zostało zlikwidowane po 582 latach swojego istnienia.
Dzieje opactwa po sekularyzacji
Wkrótce po sekularyzacji dobra henrykowskie zakupiła królowa holenderska Fryderyka Wilhelmina, siostra króla Prus. Klasztor nieznacznie przebudowano w celu wykorzystania go jako rezydencji magnackiej. W 1863 został przejęty drogą dziedziczenia przez książąt sasko-weimarskich. Weimarowie, mimo że byli ewangelikami, nie niszczyli w samym budynku klasztornym pozostałości cysterskich. W 1879 przy klasztorze utworzono park krajobrazowy, a także ogród w stylu włoskim, wyraźnie nawiązujący do założeń ogrodowych w Weimarze. Później w budynkach opactwa znajdował się elitarny szpital dla umysłowo chorych. W okresie III Rzeszy w Henrykowie zorganizowano fabrykę wojskową, w której pracowali jeńcy z Luksemburga. Pod koniec wojny klasztor obrabowano i zdewastowano.
Opactwo współcześnie
W 1949 opactwo henrykowskie powróciło w ręce Cystersów. Swój przeorat utworzyli tu zakonnicy ze Szczyrzyca. Objęli oni kościół i część klasztoru stanowiącą współcześnie plebanię. Reszta klasztoru była przeznaczona początkowo na magazyny wojskowe, następnie na ośrodek kolonijno-wypoczynkowy jednej z górnośląskich kopalń, a w 1965 utworzono w nim Przedsiębiorstwo Hodowli Roślin i Nasiennictwa oraz Technikum Nasienniczo-Rolne. Od tego czasu rozpoczęła się powolna odbudowa opactwa. W 1990 z inicjatywy kardynała Henryka Gulbinowicza opactwo w całości przeszło na własność archidiecezji wrocławskiej. Jeszcze w tym samym roku utworzono w pomieszczeniach klasztoru Annus Propedeuticus jako oddział Metropolitarnego Wyższego Seminarium Duchownego we Wrocławiu dla kleryków I roku. W 1997 utworzono Dom Opieki Społecznej im. świętej Jadwigi Śląskiej, a w 2002 Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. bł. Edmunda Bojanowskiego.
Zabytkij
Opactwo cysterskie w Henrykowie jest unikatowym zespołem zabytków wpisanych do rejestru zabytków[4]. Według tego rejestru w skład zabytkowego kompleksu wchodzi kilkadziesiąt obiektów, z których najważniejsze to:
- kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP i Jana Chrzciciela, nr rej. A/1682/7272 z 25 listopada 1949
- mauzoleum Piastów (kaplica Marii Magdaleny), nr rej. A/4151/335 z 6 listopada 1956
- klasztor Cystersów, obecnie klasztor, seminarium, gimnazjum, rezydencja, nr rej. A/ 1923/742/Wł z 30 kwietnia 1980
- budynek szpitala, obecnie internat gimnazjum, nr rej. A/4156/868/Wł z 21 września 1981
- szkoła łacińska, obecnie dom mieszkalny (oficyna płd.-zach. opactwa), nr rej. A/4152/864/Wł z 21 września 1981
- mieszkanie oficjalistów, obecnie dom opieki Caritas (oficyna zach. opactwa), nr rej. A/4153/865/Wł z 21 września 1981
- stajnia z częścią mieszkalną, nr rej. A/4154/866/Wł z 21 września 1981
- wozownia, nr rej. A/4155/867/Wł z 21 września 1981
- budynek bramy górnej, głównej wjazdowej do opactwa, nr rej. A/4162/874/Wł z 21 września 1981
- budynek bramy parkowej opactwa, nr rej. A/4160/872/Wł z 21 września 1981
- oranżeria I, obecnie sala gimnastyczna, nr rej. A/4158/870/Wł z 21 września 1981
- oranżeria II
- pawilon ogrodowy, nr rej. A/4157/869/Wł z 21 września 1981
- dom ogrodnika, nr rej. A/4165/1014/Wł z 21 września 1981
- ogrody klasztorne i park, nr rej. A/4166/293 z 1 lutego 1952
- kościół pomocniczy pw. św. Andrzeja, nr rej. A/1931/1047/Wł z 30 listopada 1984
Kościół
Kościół klasztorny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jana Chrzciciela, obecnie bazylika mniejsza pełniąca funkcję kościoła parafialnego, jest najstarszym i najcenniejszym zabytkiem opactwa. Jego budowę rozpoczęto w 1241. Z tego okresu pochodzi późnogotyckie prezbiterium oraz transept. W połowie XIV w. ukończono budowę gotyckiej nawy głównej. Na początku XVI w. do prezbiterium od północnego-wschodu dobudowano dwie późnogotyckie kaplice, Świętego Krzyża i Grobu Świętego. W 1608 wzniesiono od zachodu wieżę. W XVII w. świątynię przebudowano w stylu barokowym, dobudowując kolejne dwie kaplice, św. Józefa i Trójcy Świętej oraz fasadę z kaplicą stanowiącą przedsionek. W 1753 wzniesiono kaplicę św. Marii Magdaleny, obecnie mauzoleum Piastów. W mauzoleum znajduje się pochodzący z gotyckiego wyposażenia nagrobek księcia Bolka i jego żony Jutty, jeden z najstarszych w Polsce podwójnych nagrobków.
Ołtarz główny, dzieło Georga Schroettera, powstał w latach 1681–1684. Zdobią go dwa obrazy Michała Willmanna, wielki Boże narodzenie w wizji św. Bernarda oraz górny Zbawca świata. Wielki obraz otaczają z lewej rzeźby św. Benedykta, św. Jana Chrzciciela i św. Piotra, a z prawej św. Bernarda, św. Jan Ewangelisty i św. Pawła[5]. W ołtarzu bocznym znajduje się figura Matki Bożej z Dzieciątkiem, zwana Matką Języka Polskiego. W 1952 została ona ukoronowana koronami biskupimi.
Bardzo pięknym obiektem kościoła są barokowe stalle. Są one wybitnym dziełem śląskiej snycerki. Dębowy, renesansowy trzon stalli pochodzi z 1567, dekoracja jest bogato rzeźbiona akantem i muszlami. Zaplecki zdobione 36 płaskorzeźbami przedstawiającymi sceny z życia Chrystusa, wykonane zostały w drewnie lipowym. Po 1700 dodano loże opata i przeora, a całość wzbogacono o cztery pary wolno stojących figur św. Grzegorza Wielkiego, Eugeniusza III, św. Hieronima, Konrada de Poitiers, św. Benedykta i św. Bernarda.
Organy, dzieło mistrzów ze Świdnicy, pochodzą z połowy XVII w. i są najstarsze na Śląsku. Całość dopełnia 14 barokowych obrazów przedstawiających życie i legendę św. Bernarda, umieszczonych w górnej części nawy głównej.
Zespół klasztorny
Ogrody klasztorne
Pomnik księgi henrykowskiej na dziedzińcu opactwa
Barokowy budynek klasztorny powstał w latach 1681–1702. W drugiej połowie XIX w. przebudowany w czworoboczny. Założony wokół prostokątnego dziedzińca z wysuniętym skrzydłem południowym. Do wnętrza liczącego około 300 pomieszczeń prowadzą trzy barokowe portale: sądowy z postacią Temidy, klasztorny ze św. Benedyktem i opacki z herbem opata. Na parterze znajduje się barokowy refektarz, na I piętrze reprezentacyjne sale: Książęca, Purpurowa, Dębowa i Papieska. Sala Dębowa ma bogato intarsjowany parkiet i boazerię zdobioną w roślinne i owocowe girlandy (całość wykonana przez henrykowskich snycerzy). Sala Purpurowa, przeznaczona jako miejsce do przyjmowania dostojnych gości, ma purpurowe ściany i obicia mebli, marmurowy kominek. Znajduje się w niej sześć obrazów Wilmanna przedstawiających fundatorów opactwa. W refektarzu znajduje się dekoracyjny, wielobarwny rokokowy piec (każdy kafel malowany ręcznie) oraz dębowe ławy z XVIII w. Kaplica seminaryjna zdobiona jest renesansowymi boazeriami.
Dziedziniec klasztorny otoczony jest oficynami mieszkalnymi i zabudowaniami gospodarczymi. Wokół klasztoru znajduje się park barokowy z ogródkiem opackim zachowanym w pierwotnej formie. W jego centrum mieści się budynek – dawna letnia jadalnia opatów. Obok klasztoru postawiono pomnik przypominający o powstaniu w tym miejscu Księgi henrykowskiej, będącej równie sławnym obiektem historycznym jak samo opactwo.
W parku klasztornym rośnie trzeci pod względem wieku cis w Polsce.
[ENG] google translate
Cistercian Abbey in Henryków
The monastic complex Cistercian abbey in Henrykow - Baroque Cistercian monastery with the Church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary and St. John the Baptist is located in Henryków in Lower Silesia, in the municipality of Ziębice.
It is one of the most impressive and most beautiful baroque assumptions in Silesia, place of origin of the Book of Henrykowska - the monument of Polish literature. Today, the monastery Henrykowski functions as a priory of the abbey szczyrzyckiego. In the post-monastery buildings exist today, among other things Annus Propedeuticus - a branch of the Metropolitan Major Seminary in Wroclaw and Catholic High School. Bl. Edmund Bojanowski.
The history of the abbey
The emergence and development of the monastery
The origins of the abbey date back 1,222 years Henryków. It was then that Prince Henry the Bearded gave Nicholas, Canon of the Wroclaw to the Cathedral, permission to embed in Henryków, in the valley of Oława, Cistercian - a branch of the Abbey of Lubiąż. Nicholas was a founder of the Cistercian settle in Henryków, the official founder of the Abbey was the Prince Henry the Pious, son of Henry the Bearded. This means that the monastery had Henrykowski patronage Silesian princes, which was the guarantor of its development.
The first monks came to Henryków 28 May 1227. It was a nine monks from Lubiąż led by the abbot Henry. In 1228 it issued the charter of the monastery, which defines both his salary. It was not very impressive compared with other abbeys. In 1228 it consecrated the first wooden church monastery. Despite the modest salaries monastery developed quite dynamically, increasing its ownership status. This development was interrupted by the Mongol invasion in 1241, when the church and monastery were burned and looted. In addition, the situation has worsened monastery of Legnica death of Prince Henry the Pious.
After the Mongol invasion Cistercians focused on rebuilding his monastery and recovered goods. In order to sort out the status of the monastery abbot Peter wrote under the name Liber fundationis claustri Sancte Marie Virginis in Henrichow document ordering the affairs of the monastery. This document is called the Book of Henrykowska is one of the most valuable monuments of Polish literature - contains the first sentence written in Polish language documents.
Book Excerpt Henrykowska
Subsequent years Cistercians henrykowscy spent on strengthening its position in the region. They derive their income primarily from earthly goods and craft activities. Their growing position provides the establishment in 1292 of subsidiaries abbey in Krzeszów. In 1304 they began the construction of a new Gothic church of the monastery. In addition, the princes Ziębice arranged from the monastery Henryków family cemetery. In 1341 it buried in the monastery of Prince Bolek II Ziębice, and soon his wife. The deterioration of the monastery brought prosperity Hussite wars that ravaged the abbey in the years 1427-1430. The monastery was burned and looted, and the monks fled to Nysa and Wrocław. The Hussite Wars were unfortunately not the only cause destruction of the monastery. On completion, the monastery was rebuilt in the fifteenth century. Destroyed several times. In 1438 it destroyed the army of Sigismund von Rachenau, and in the 1459 invasion of troops of Czech King George of Podebrady.
Since the mid-sixteenth century. Followed by a gradual development of the monastery. A significant contribution was charged Andrew, the times of which they originated Renaissance elements of monastic buildings. At that time also the Cistercian abbot of the Continent carried out reforms monastic discipline and work. This contributed to the improvement of the condition of the monastery. A further reform of the monastery abbot Vincent also sought from Strzelin. Ordered the monks to the dormitory were locked at night, forbidden trysts on eating, drinking and pointless dispute after the evening included. Women are also forbidden entry to the enclosure. In parallel with spiritual renewal conducted economic reconstruction. The monastery received permission to operate an inn outside its boundaries, and the right to brew beer. An important aspect of the development of the convent of colonization it was by German monks, who came from the abbeys in Wielkopolska - Land, Obra and Wągrowiec, where he conducted the process Polonization abbeys. The development process was interrupted by the abbey Henryków Thirty Years War, when the monastery was plundered and burned. Also destroyed a significant part of the original abbey's library. Size wrong fulfill plague that broke out in the abbey in 1633.
Glorious years
After the Thirty Years War accrue years of greatest development abbey and its splendor. The beginnings of the post-war were for the Cistercians difficult due to significant debt monastery. For this reason, he resigned from his abbot Kaspar Liebichen. But already his two successors, Henry Melchior Welzel and Kahlert, revived the monastery to its former glory, and their successor Tobias Ackermann continued the work of the development of the abbey. During this period, it created most of the baroque abbey buildings. They carried out a program of strengthening in the faith inhabitants of the surrounding villages. A special place this program has been done monastic church, which was rebuilt in Baroque style. From this period came the most valuable mobile, located both in the church and in the abbey. The main altar was founded in 1684, with located in the central part of the image of Christmas according to Saint Bernard brush Michael Willmann. There were created other paintings by Willmann and Jan foxes, sculptures Maciej Steinl, Thomas Weissfeldta, George Leonard Weber and some of the finest in Poland rococo religious stalls, the work of unknown Cistercian carvers, decorated with reliefs with scenes from the life of Jesus and the Virgin Mary. Henryków abbey church became an important Marian shrine and a place of worship St. Joseph.
The economic power of the abbey at the time testified acquisition in 1699. destroyed by the Turks Cistercian abbey in Zirc in Hungary. From that time until the secularization of the monastery abbot Henrykowski within the personal union was abbot of two monasteries. Around 1760 they built the chapel of St.. Mary Magdalene, who became the Piast mausoleum Ziębice.
The period of the Silesian wars between Prussia and Austria 1741-1762 halt development of the abbey. In the monastery several times stationed military, religious robbing the treasury. At the abbey imposed high contributions of war. The end of the functioning of the monastery brought the Napoleonic wars. In 1801, the Prussian authorities closed the gymnasium and seized the monastery monastic library in Silesia, the richest collection of books numbering 132 manuscripts and 20,000 books. November 22, 1810 the Prussian king Friedrich Wilhelm III, seeking income to strengthen the army, announced the edict sekularyzacyjny. The monks were forced to leave the monastery, taking only a habit, breviary and food for two days. Henrykowskie abbey was closed after 582 years of its existence.
The history of the abbey after the secularization
Shortly after the secularization of good Henrician bought the Dutch queen Wilhelmina Frederick, sister of the King of Prussia. Monastery slightly altered in order to use it as a baronial mansion. In 1863 it was acquired by inheritance by the Dukes of Saxe-Weimar. Weimarowie, even though they were Protestants, not to destroy the remains of the Cistercian monastery. In 1879, at the monastery created a landscape park and a garden in the Italian style, clearly referring to the assumptions garden in Weimar. Later in the buildings of the abbey was an elite hospital for the mentally ill. In the period of the Third Reich in Henryków they organized a military factory where prisoners worked from Luxembourg. At the end of the war the monastery was robbed and vandalized.
Abbey today
In 1949 the abbey Henrician returned in Cistercian hands. Its priory established a nun from Szczyrzyc. They took part of the monastery church and rectory acting today. The rest of the monastery was intended initially for military warehouses, then a resort and recreational Kolonijno one of the Upper Silesian mines, and in 1965 the company was founded in Plant Breeding and Seed and Nasienniczo-Agricultural Technical School. Since then it began a slow rebuilding the abbey. In 1990, at the initiative of Cardinal Henryk Gulbinowicz abbey as a whole it became the property of the Archdiocese of Wroclaw. Later that same year, established on the premises of the monastery Annus Propedeuticus as a branch of the Metropolitan Higher Seminary in Wroclaw for the first year seminarians. In 1997 he created the Social Welfare Home. Saint Hedwig of Silesia, in 2002 Catholic High School. Bl. Edmund Bojanowski.
Monuments
The Cistercian abbey in Henrykow is a unique team of monuments listed in the register of monuments [4]. According to the registry part of the historic complex includes dozens of objects from which the most important are:
the parish church. Assumption of the Blessed Virgin Mary and John the Baptist, Reg. No. A / 1682/7272 of 25 November 1949
Piast mausoleum (Chapel of Mary Magdalene), Reg. No. A / 4151/335 of 6 November 1956
Cistercian monastery, now the monastery, seminary, college, residence, Reg. No. A / 1923/742 / On the April 30, 1980
Hospital building, now a boarding high school, Reg. No. A / 4156/868 / On the September 21, 1981
Latin school, now a residential house (outbuilding south-west. Abbey) Reg. No. A / 4152/864 / On the September 21, 1981
oficjalistów apartment, now a nursing home, Caritas (outbuilding west. Abbey) Reg. No. A / 4153/865 / On the September 21, 1981
barn with living, Reg. No. A / 4154/866 / On the September 21, 1981
coach house, Reg. No. A / 4155/867 / On the September 21, 1981
the upper gate building, the main entrance to the abbey, Reg. No. A / 4162/874 / On the September 21, 1981
Abbey park gate building, Reg. No. A / 4160/872 / On the September 21, 1981
orangery And, now Gym, Reg. No. A / 4158/870 / On the September 21, 1981
orangery II
garden pavilion, Reg. No. A / 4157/869 / On the September 21, 1981
home gardener Reg. No. A / 4165/1014 / On the September 21, 1981
monastery gardens and park, Reg. No. A / 4166/293 of February 1, 1952
Church auxiliary church. St. Andrew Reg. No. A / 1931/1047 / On the November 30, 1984
Church
The monastery church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary and St. John the Baptist, now acting as the Minor Basilica of the parish church is the oldest and most valuable monument of the abbey. Its construction started in 1241. From this period comes late Gothic choir and transept. In the mid-fourteenth century. Completed the construction of a Gothic nave. At the beginning of the sixteenth century. To the chancel from the north-east it was built two late-Gothic chapels, Holy Cross and the Holy Sepulchre. In 1608 the west tower was erected. In the seventeenth century. The church was rebuilt in the Baroque style, adding a further two chapels, St. Joseph and the Holy Trinity and the façade of the chapel constituting the vestibule. In 1753, a chapel was erected St. Mary Magdalene, now Piast mausoleum. The mausoleum is derived from the Gothic tombstone equipment Prince Bolek and his wife Jutta, one of the oldest double gravestones in Poland.
The main altar, the work of George Schroetter, built between 1681-1684. It is decorated with two paintings by Michael Willmann, a great Christmas in the vision of St. Bernard and upper savior of the world. Great image is surrounded by statues of St. Left. Benedict, Saint. St. John the Baptist. Peter, and to the right of St. Bernard, Saint. And St. John the Evangelist. Paul [5]. The side altar is a statue of the Virgin Mary with Child, known as the Mother of the Polish Language. In 1952 it was crowned with the episcopal crowns.
Very beautiful object of the church are baroque stalls. They are an outstanding work of the Silesian woodcarving. Oak, renaissance core of stalls from 1567 is richly carved decoration acanthus and shells. Zaplecki decorated with 36 bas-reliefs depicting scenes from the life of Christ, were made in linden wood. 1700 Abbot added lodges and prior, and the whole enriched with four pairs of free-standing statues of St. Gregory the Great, Eugenius III, St.. Jerome, Konrad de Poitiers, Saint. And St. Benedict. Bernard.
Authorities, the work of masters from Swidnica, from the mid-seventeenth century. And is the oldest in Silesia. It is completed by 14 Baroque paintings depicting the life and legend of St. Bernard, located in the upper part of the nave.
The monastery complex
Monastery gardens
Monument books Henrykowska in the courtyard of the abbey
Baroque monastery building was built between 1681-1702. In the second half of the nineteenth century. Rebuilt in the trapezius. Founded around a rectangular courtyard of the southern tip of the wing. For the interior numbering about 300 rooms are three Baroque portals lawsuit with the figure of Themis, the monastery of St. Benedict and the abbot with the arms of the abbot. On the ground floor there is a baroque refectory, on the first floor of representative rooms: Principe, Purple, Oak and Papal. Oak Hall is richly inlaid parquet floors and paneling decorated in vegetable and fruit garlands (all made by Henrician carvers). Purple hall, designed as a place to receive distinguished guests, has purple walls and upholstery, marble fireplace. It is located in the Wilmann six images depicting the founders of the abbey. The refectory is a decorative, multicolored rococo stove (each tile painted by hand) and oak benches of the eighteenth century. The chapel is decorated with Renaissance seminar sconces.
The monastery courtyard is surrounded by residential outbuildings and farm buildings. Around the monastery there is a park with a garden baroque abbey preserved in their original form. In its center is located in the building - the former summer dining abbots. Next to the monastery erected a monument reminiscent of the uprising in the place of the Book Henrykowska, which is equally famous historic object as the same abbey.
The park grows monastery third oldest yew in Poland.
