Deze historische wandeling schetst in het kort hoe ook de stad Oudenaarde tijdens de eerste wereldoorlog kreunde onder de Duitse bezettingen.
Oudenaarde was tijdens de eerste wereldoorlog een kazernestad. Dit betekende, zoals de naam het zegt, dat zij dienst deed om de Duitse soldaten te kazerneren, zowel diegene die verder trokken naar het front in de westhoek, als de gewonde soldaten die terug kwamen van het front en hier voor verzorging werden ondergebracht. In de stad werden maar liefst 7 kazernes ingericht, waarvan we wel enkele zullen tegenkomen tijdens deze wandeling. Gedurende de oorlog zelf had de stad weinig last van het geweld en bombardementen. Het was pas tijdens de laatste 10 dagen van de oorlog dat het rijke historische patrimonium zeker voor een derde verwoest werd. Gelukkig heeft men er heel wat kunnen van herstellen die we nu nog mogen aanschouwen.
Op de verschillende haltes probeer ik in het kort een woordje uitleg te geven en zijn er de directe aanwijzingen die jullie zal leiden naar de uiteindelijke cacheplaats.
In Oudenaarde zijn er verschillende parkeermogelijkheden, zowel betalend als niet-betalend. Een ideale niet-betalende parking vindt u op de opgegeven coördinaten.
WP1: N 50°50.541 E 003°36.178
Hier staat u bij enkele vroegere beiaardklokken. De beiaard bevond zich vroeger in het stadhuis. De constructie was echter niet voldoende sterk, en de beiaard verhuisde omstreeks 1894 naar deze St.-Walburgakerk. De toenmalige burgemeester Paul Raepsaet kon vermijden dat de klokken door de Duitse overheid werden opgeëist. De verwoestingen aan de kerk maakten deze onbruikbaar voor de erediensten die dan tijdelijk in het stadhuis werden gehouden. Ook de aanpalende huisjes kregen het zwaar te verduren. Enkel het huidige café “Carillion” is nu het enige dat nog overgebleven is. Het ondertussen verdwenen minderbroedersklooster die zich vlakbij bevond werd ook omgevormd tot een kazerne.
Vraag: Hoeveel klokken bevatte de beiaard destijds in het stadhuis?
Antwoord: A=……
WP2: N 50°50.629 E003°36.240
U staat hier aan de rechter zijde van het stadhuis, het pronkstuk van de stad. Dat ook dit prachtig gebouw heeft moeten lijden onder de beschietingen staat als een paal boven water. In de volkszaal had op regelmatige basis door de Duitsers een identiteitscontrole plaats of controle van tewerkstelling. De stad werd volledig door de bezetter gedirigeerd.
Indien u de mogelijk hebt is een bezoek en rondleiding via het MOU-museum meer dan de moeite waard.
Vraag: Welk algemeen peil werd hier in 1840 gemeten? Geef de som der cijfers.
Antwoord: B=…….
WP3: N 50°50.787 E 003°36.069
Hier komen we in een omgeving terecht waar zich heel wat monumentale kunstwerken bevinden. Zowel oorlogsmonumenten van de eerste als de tweede wereldoorlog die zich elders in de stad bevonden, werden hier samen gebracht. Vermeldenswaardig hierbij is het monument van de opgeëisten, die van de hand is van een Oudenaards kunstenaar Edmond Vande Vijvere. De oorsprong van het kleine monument met bovenaan een helm is niet helemaal duidelijk, maar heeft te maken met de toenmalige verbindingslijn van het Franse leger tussen Bar le Duc en Verdun. Deze lijn werd “Voie Sacrée” genoemd.
Vraag: Hoe lang was deze verbindingslijn volgens dit monument. (geen cijfers na de komma)
Antwoord: C=…….
WP4: N 50°50.906 E 003°36.157
We bereiken dit punt via de stationsstraat. Deze straat was tijdens de oorlog een van de drukste straten. Dag en nacht was het hier een aan-en afvoer van soldaten van en naar het station. Bemerk aan het einde van de straat het oude stationsgebouw, die ook helemaal vernield werd, maar in een mum van tijd heropgebouwd werd om een vlotte toevoer naar de stad te bekomen.
Aangekomen op het WP, staan we voor een oud fabrieksgebouw van Gevaert, één van de belangrijkste families van en voor de stad Oudenaarde op industrieel vlak. Ook dit gebouw werd omgebouwd tot een soort kazerne, maar was hoofdzakelijk dienstdoende als badhuis.
Vraag: Bovenaan ziet u 3 letters die verwijzen naar de familie Gevaert. Geef de letterwaarde van deze 3 letters.
Antwoord: D=……..
WP5: N 50°50.897 E 003°36.371
Ga aan het einde van de weg naar rechts en dan eerste straat links, om via de Gevaertsdreef naar het volgende WP te gaan. Dat de familie Gevaert belangrijk was voor de stad kan je hier terug vinden in de straat die u nu bewandelt. Aanschouw al deze prachtig gerenoveerde fabriekshuisjes aan uw rechterzijde, het best bewaarde geheimpje van de stad.
Aangekomen, staat u voor een prachtig oud gildenhuis met een heel toepasselijke titel, “Hier is het” “In de Valk”. Ook merkt u enkele mooie afbeeldingen van werktuigen.
Vraag: Uit welk jaartal dateert dit gebouw.
Antwoord: E=………
WP6: N 50°50.943 E 003°36.542
We maken een korte wandeling doorheen het oude kerkhof, waar enkele plaatsen en namen verwijzen naar de oorlogse periodes.
We staan hier voor een minder aandachttrekkend gedenkteken, maar daarom niet minderwaardig. Wanneer u de tekst leest zal je wel begrijpen waarom.
Vraag: Uit hoeveel woorden bestaat de tekst.
Antwoord: F=……….
WP7: N 50°50.960 E 003°36.551
De verschillende nationaliteiten op deze kleine rustplaats bewijst nog maar eens dat beide oorlogen, wereldoorlogen waren waarbij vele jonge wereldburgers stierven.
Vraag: Hoe oud was 2de Ltn .F.L.OLIVER?
Antwoord: G=………
WP8: N 50°50.797 E 003°36.600
We staan hier voor een prachtig kasteeltje, het Liedstkasteel. Tijdens de eerste wereldoorlog werd dit kasteel gebruikt door de Duitsers als Casino. Hoe het er aan toe ging hebben we het raden naar, maar samen met het vroegere café “Prins Albert” in de stationsstraat, waar zich nu het restaurant Colosseo bevind, waren de belangrijkste locaties waar zich het Duitse vertier afspeelde.
Vraag: Bovenaan prijkt nog steeds op 2 cartouches (stenen sierstukken) de familieleuze van de vroegere baron Charles Liedts. Uit hoeveel woorden bestaat deze leuze?
Antwoord: H=………
WP9: N 50°50.688 E 003°36.466
Hier staat u voor een niet-oorlogsmonument, maar dit monument stond tijdens de eerste wereldoorlog op de plaats waar er heel veel bedrijvigheid was en het volgende punt is van uw zoektocht.
Vraag: Bovenaan ziet u een jaartal en een letter. Tel deze letterwaarde op bij het jaartal.
Antwoord: I=………
WP10: N 50°50.635 E 003°36.449
Voor het uitbreken van de oorlog was deze omgeving uitermate belangrijk. Wanneer u kijkt in Zuidelijke richting, ziet u het destijds gloednieuwe postkantoor. Naast huisnummer 21 bevond zich vroeger ook de brouwerij Naus, één van de vele (17) brouwerijen die de stad rijk was, maar die zoals alle andere brouwerijen gesloten werden en beroofd van al hun koper, waaraan de Duitsers enorm behoefte hadden. Enkel brouwerij Petre Devos bleef hiervan gespaard, omdat zij diende in te staan voor de productie voor het Oudenaardse. De naburige brouwerij Dujardein gelegen in de broodstraat, deponeerde ’s nachts zijn koper echter in de “Grachtschelde” die er plaatselijk 3 meter diep was, om het uit handen van de Duitsers te houden. Zij konden dan na de oorlog als eersten hun productie terug op starten.
Vraag: Op de gevel van huis met huisnummer 21 hangt een witte plaat met zwarte cijfers en rood omkadert. Neem de som van alle cijfers en herleid tot 1 getal.
Antwoord: J=……….
WP11: N 50°50.555 E 003°36.544
Er waren heel wat bruggen over de Schelde, maar de voornaamste werden door de Duitsers bij hun aftocht vernield. Links ziet u het gerechtsgebouw met daarachter de huidige gevangenis. Het gerechtsgebouw was ook één van de 3 omgevormde kazernes die zich aan de overkant van de Schelde bevond. Ook werd in het begin van de oorlog de spoorwegbrug opgeblazen door een detachement vrijwillige wielrijders, dit om de opmars van de bezetter tegen te gaan.
Vraag: Hoeveel stenen blokzittingen staan hier aan deze zijde van de Schelde naast de ophaalbrug.
Antwoord: K=………..
WP12: N 50°50.373 E 003°36.293
Hier staat u aan de noordelijke zijde van de “Abdij van Maagdendaele”. Dit gebouw dateert uit de 13de eeuw en zou ooit de eerste vrouwenabdij geweest zijn. Na de Franse Revolutie heeft dit gebouw lang als kazerne gediend. Ook de Duitsers gebruikten tijdens de eerste wereldoorlog dit gebouw als kazerne. Op 3 oktober 1918 werden zij verdreven door een verzameling van Amerikaanse, Franse en Belgische eenheden. Enkele dagen later ontketenden de Duitsers een bombardement die heel wat schade aan de stad toe bracht.
Vraag: Hoeveel zwarte ringen zijn er hier aan de noordgevel bevestigd?
Antwoord: L=……….
De cache kunt u vinden op: N 50°50.XXX – E 3°35.YYY waarbij:
XXX= E - ((A+G)xD) + (HxL) + 210
YYY= I - (Cx(B+F)) - (KxJ) +45