Skip to content

Huizum Dorp Multi-Cache

This cache has been archived.

Penelope: Je cache is door mij gearchiveerd in verband met het te lang op disabled staan.

More
Hidden : 3/22/2016
Difficulty:
1.5 out of 5
Terrain:
1.5 out of 5

Size: Size:   small (small)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:


Huizum Dorp


Deze wandeling van ongeveer 2,5 kilometer leidt langs het riviertje de Potmarge, door het oude terpdorp Huizum en eindigt in het Abbingapark. Onderweg komen we langs een aantal markante plekken en gebouwen. De wandeling is vooral in de zomer zeer geschikt om met (jonge) kinderen te lopen. Je komt namelijk langs een waterspeelplek, een speeltuintje en een park. In dit park lopen geiten, kippen en andere dieren rond en er is een avontuurlijk boomstammenpad.

De Potmarge
We beginnen onze wandeling en steken vanaf de parkeerplaats de Potmarge over. Vanaf het bruggetje heb je links een mooi uitzicht op de skyline van Leeuwarden. Aan de overkant van het riviertje liggen de waterspeeltuin en de tuinderijen van Mariënburg. Deze tuinderijen zijn een mooie herinnering aan vroeger tijden toen hier aan beide zijden van de Potmarge boerderijen en tuinderijen waren gevestigd.

Punt 1: Op het groene bordje staat de naam van het pad langs de rivier de Potmarge. Stapeltel de woordwaarde van deze naam voor A.

De Potmarge is een rivier, die vroeger uitmondde in de Middelzee vlak ten westen van Leeuwarden. Op de kaart hiernaast (1555 – 1569) bestaat de Middelzee al lang niet meer, maar de Potmarge ligt er nog steeds. In die tijd vormde de Potmarge de belangrijkste verbinding tussen Huizum (rechtsonder) en de stad Leeuwarden.

Zuidelijk van de Potmarge zie je de Huizumerlaan, waar we straks nog komen. Via deze laan en een oude zeedijk (nu de Schrans) liep de wegverbinding naar Leeuwarden. Noordelijk van de Potmarge ligt de straat “Achter de Hoven”, wat iets betekent als achter de tuinen. Aan deze straat lagen de tuinderijen van de burgers en het buitenverblijf van Maria Louise (echtgenote van de stadhouder van Friesland en Prins van Oranje): Mariënburg. Op de plek van dit buitenverblijf staat nu een middelbare school, maar in de tuinderij met dezelfde naam kun je nog steeds groente, fruit en planten kopen.

We vervolgen onze weg langs de Potmarge en gaan over een paar lage bruggetjes. Na een bijzondere villa gaan we een hoge brug over, waarbij we de Potmarge letterlijk links laten liggen. Vanaf deze hoge brug zie je het begint van de Wirdumervaart, die vanaf hier Leeuwarden met Huizum, Goutum en Wirdum verbond en bijna weer verbindt. Op de afbeelding hiernaast zie je hoe deze plek er rond 1870 uit zag. Duidelijk herkenbaar is de nog steeds bestaande “Villa Vaartzicht”.

Punt 2: Direct na het bruggetje komen we bij een informatiebord. Met hoeveel schroeven zit het witte bord, waar de tekst op staat, vast? Dit aantal geeft B.

Huizum
We verlaten het groene gebied rond de Potmarge voor het oude terpdorp Huizum. Als we linksaf slaan richting punt 3, zie je gelijk dat Huizum op een terp is gebouwd: het loopt hier behoorlijk af. Dit feit is een duidelijk bewijs dat het hier om een oud dorp gaat. Al rond 1100 was dit gebied beschermd door zeedijken en werden terpen overbodig. Schriftelijke bewijzen hiervoor ontbreken echter, waardoor de exacte leeftijd van Huizum niet is te bepalen. Straks meer over Huizum Dorp, we gaan eerst naar de kerk.

Huizumer Dorpskerk
De Huizumer Dorpskerk is een kerk uit de 12e eeuw en heeft een opvallend witgepleisterd middenschip. Achter dit pleisterwerk zitten oude romaanse delen van tufsteen uit de twaalfde eeuw verstopt. De onderbouw van de toren stamt uit de dertiende eeuw en is onversierd. Het bovenste deel met de galmgaten is in de zestiende eeuw toegevoegd. De jaartalankers zetten je waarschijnlijk op het verkeerde been over de leeftijd van de kerk; dit jaartal verwijst naar een grote restauratie, die toen werd afgerond. Deze werkzaamheden zorgden ook voor het ontstaan van woningen langs de Schrans. Voor het bekostigen van de restauratie werden stukken grond langs deze oude dijk verpacht om bebouwd te worden.

Net als veel andere kerkklokken werden de exemplaren in de kerktoren (uit 1529 en 1582) door de Duitse bezetters geroofd om omgesmolten te worden. Ze werden echter aan het einde van de oorlog ongeschonden aangetroffen in een Duitse haven en hangen nu weer in de toren. Bijzonder aan deze kerk zijn de oudste preekstoel van Friesland (dateert van voor de reformatie) en het doophek en doopbekken uit 1604. Het interieur is dan ook één van de best bewaarde en complete in Friesland.

Punt 4: In de ronde ramen heeft het glas-in-lood de vorm van een ster. Uit hoeveel punten bestaat een ster? Dit aantal geeft C.

Tegenwoordig is het niet mogelijk om de dorpskerk zomaar te bezoeken, omdat het haar functie als kerkgebouw heeft verloren. Het gebouw wordt nog wel verhuurd voor bruiloften, begrafenissen en culturele evenementen.

Huizum Dorp
Vanaf de kerk lopen we een klein stukje langs de Wirdumervaart en slaan dan rechtsaf terug naar het begin van Huizum Dorp.

Punt 5: Tussen dit punt en punt 6 hangen lantaarns (hiernaast afgebeeld) aan de muren. Het aantal lantaarns geeft D.

De straat Huizum Dorp is de oude dorpsstraat van Huizum en nog steeds ademt dit de sfeer van vroeger. Zoals vermeld is de exacte leeftijd van dit terpdorp niet bekend, maar de eerste schriftelijke vermelding dateert uit 1149. De terp is ergens tussen 600 v.Chr. en het jaar 1100 opgeworpen. Het dorp bestond uit twee terpen: de terp, waar we nu staan, en eentje bij de dorpskerk, waar we net vandaan komen.

De geschiedenis van Huizum wordt gekenmerkt door conflicten met de nabijgelegen stad Leeuwarden. In de 15e eeuw was er namelijk een groot conflict tussen de Schieringers en de Vetkopers. Huizum met haar edelen koos voornamelijk de kant van de Schieringers, Leeuwarden stond aan de kant van de Vetkopers. Dit was voor Leeuwarden aanleiding om rond het jaar 1420 Huizum plat te branden. In 1481 was Leeuwarden aan de beurt, toen de stad door de Schieringers werd geplunderd. Het conflict werd beslecht toen de Vetkopers besloten de stadsmuren van Leeuwarden te versterken, een blokhuis te bouwen (De Blokhuispoort) en nabijgelegen states af te breken. Ook de belangrijkste state van Huizum, de burcht Aebingastate, was hier slachtoffer van en werd afgebroken.

Ook in de eeuwen daarna was er regelmatig wrijving tussen het kleine terpdorp en de oprukkende stad. Uiteindelijk zorgden de Duitse bezetters er in 1944 voor dat het gedeelte van de wijk Leeuwarderadeel, waar Huizum onder viel, bij de gemeente Leeuwarden werd gevoegd. Tegenwoordig is Huizum nog wel herkenbaar als voormalig dorp, maar is het vooral een wijk van Leeuwarden.

Punt 6: We zijn net een witte brug overgestoken. Direct na de brug staat een kunstwerk, waarvan de naam op een tegel op de grond staat. Stapeltel deze naam voor E.

Welk jaartal staat er op de brug? Trek het derde getal af van het tweede en tel hier het eerste getal bij op. De uitkomst geeft F.

Aan deze kant van de brug begint de Huizumerlaan. De al eerder vermelde laan, die Huizum met Leeuwarden verbond en verbindt. In vroeger tijden was dit een prachtige parkachtige laan, waar je door de landerijen van stad naar dorp kon lopen. Tegenwoordig is de hele laan bebouwd, maar wel met af en toe prachtige woningen. Op de afbeelding hiernaast zie je hoe deze entree van Huizum er rond 1905 uit heeft gezien.

Wij slaan linksaf en lopen langs de Wirdumervaart en via punt 7 naar het Abbingapark. Ter hoogte van punt 7 heb je een mooi uitzicht op de dorpskerk en de naastgelegen begraafplaats. Let ook op het naast de kerk gelegen lijkenhuisje, de plek waar vroeger overledenen werden opgebaard. Dit huisje zou aan het begin van deze eeuw worden gesloopt, maar is door vrijwilligers voor dezelfde kosten opgeknapt.

Abbingapark
We komen nu in het Abbingapark, een van de vele parken in Leeuwarden. Dit park is geopend in 1979 en de naam verwijst naar de oostelijk gelegen Aebingastate. Een impressie van hoe deze state er uit heeft gezien in de 15e eeuw zie je hiernaast.

Na het afbreken van deze state door de Vetkopers, heeft er later nog lange tijd een villa gestaan. Deze villa is afgebroken bij de aanleg van het Drachtsterplein, dat onlangs opnieuw is ingericht. Bij de werkzaamheden is dan ook uitvoerig archeologisch onderzoek gedaan, waarbij een munt van keizer Vespasianus is gevonden. Dit wijst erop dat er al in de Romeinse tijd bewoning op deze plek was.

Punt 8: Op dit punt is een wandelknooppunt en ernaast staat een aantal houten palen. Het nummer van het knooppunt bestaat uit twee cijfers. Trek deze cijfers van elkaar af en tel hierbij het aantal houten palen op (er is een probleem met de palen. Ga uit van 7 palen). De uitkomst geeft G.

Iets verderop bij punt 9 staat een informatiebord over het park. Zoals je ziet, kun je hier op heel veel manieren spelen en allemaal onder de term “Kindnatuurlijk spelen”. Vanaf het informatiebord kun je de avontuurlijke route kiezen door binnendoor te lopen. Je kunt natuurlijk ook gewoon omlopen via het verharde pad.

Punt 10: Op dit punt staat een bankje met uitzicht op de rondweg van Leeuwarden. Deel het aantal dikke schroeven in de zitting door het aantal in de leuning voor H.

Je hebt nu alle informatie om de locatie van de cache te bereken. Ga even op het bankje zitten om alle getallen in te vullen en het coördinaat te bepalen. Als je in oostelijke richting kijkt, zie je het Drachtsterplein liggen; de plek waar vroeger de Aebingastate stond.

De cache ligt op N 53° 1(A-G).(B-E)D(D+H) E 005° 4(B*F).(C+E)H(G-D)

Wanneer je de cache hebt gevonden, kun je nog even langs bij de geiten of de andere dieren in dit park. Wil je terug naar de auto, gebruik dan één van de bruggetjes (additionele waypoints) om het park uit te komen. Vanaf daar loop je in noordelijke richting, waardoor je weer bij het parkeercoördinaat uitkomt.

Additional Hints (No hints available.)