O WŁAŚCICIELACH
Jezajasz (Szaja) Kestenberg był synem i spadkobiercą Jakuba Kestenberga, właściciela fabryki i rezydencji położonej przy ulicy Sterlinga.
Jakub Kestenberg zmarł w 1921 roku i został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu żydowskim przy ul. Brackiej w Łodzi. W tym samym roku zmarła też wdowa po nim - Dwojra. Mieli trzynaścioro dzieci. Wśród nich wyróżniał się Szaja Kestenberg, który robił wszystko, aby postawić na nogi podupadłe przedsiębiorstwo, niestety nie udało mu się to. W dobie kryzysu na przełomie lat 20. i 30. tonąca w długach fabryka ogłosiła upadłość i część z niej została kupiona na licytacji przez znany koncern lokalnych potentatów: Borysa i Nauma Eitingonów.
O PAŁACU
Obiekt powstał w latach 1923-1928 na działce zakupionej w 1922 r. od Marii Lange (stąd często błędnie pierwotną własność willi przypisuje się właśnie Marii Lange).
Pierwotny projekt pałacu wykonał na początku 1923 roku łódzki budowniczy Wacław Popławski. Prezentował on ruchliwe kształty neorenesansowe. Już wkrótce ten budowniczy opracował nową wersję projektu o spokojniejszych motywach klasyczno-barokowych. Ale w sierpniu tego samego roku Popławski został wyrzucony z placu budowy przez Jerzego Muntza, który zaproponował Kestenbergom nowy plan, dalece odbiegający od poprzedniego, wykorzystujący częściowo wylane już fundamenty. Także w ciągu trwającej kilka lat realizacji (willę ukończono w 1928 roku) dokonano jeszcze drobnych zmian w projekcie Muntza. Końcowy rezultat jest jednak bardzo interesujący.
Powstała malownicza, eklektyczna piętrowa willa z poddaszem, wykuszami i narożną wieżyczką. Na jej elewacji widzimy nie tylko akcenty art deco, lecz także motywy neogotyckie, jak podwójne i potrójne (biforia i triforia) okna oraz ostrołuki w drzwiach i oknach balkonowych od podwórka. Z lewej strony fasady, nad wejściem głównym, wzrok przyciąga narożny wykusz-wieżyczka nakryty dachem stożkowym. Pośrodku mamy płytki ryzalit zwieńczony trójkątnym szczytem, natomiast z prawej strony, nad bramą, widnieje kolejny wykusz, tym razem zwieńczonym małym tarasem.
PAŁAC DZIŚ
W 1938 roku zadłużony właściciel pertraktował z władzami Łodzi w sprawie wynajęcia pałacyku dla miejskiego schroniska turystycznego. Ostatecznie 19 czerwca 1939 roku budynek zakupiła na licytacji Izba Rolnicza i przeniosła swe biura z ul. Piotrkowskiej 92. W rękach formacji rolniczych rezydencja pozostaje do dzisiaj.
Obecnie dawna willa Szai Kestenberga jest siedzibą nie tylko Związku Rolników, lecz także Banku Spółdzielczego z centralą w Aleksandrowie, kancelarii adwokackich i notarialnych oraz Wojewódzkiego Związku Pszczelarzy. W budynku znajduje się także restauracja i pub.
W 2015 roku rozpoczął się remont elewacji od strony ul. Narutowicza i Składowej. Inwestorem jest Regionalny Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych w Łodzi. Prace na obu elewacjach pochłonęły ponad 200 tysięcy złotych. Na tym renowacja jednak nie zakończy się, bowiem w planach jest odnowienie dwóch pozostałych elewacji.
SKRYTKA
- Idź na kordy i obejrzyj willę. Następnie przejdź na drugą stronę ulicy i poszukaj tablicy dotyczącej strajku studentów. Znajdziesz tam datę, zamień nazwę miesiąca na cyfrę, następnie oznacz liczby w następujący sposób: A- dzień, B miesiąc, C - rok.
- Rozejrzyj się jeszcze i znajdź 9 identycznych rozmiarowo tabliczek. Odszukaj największą i najmniejszą niebieską liczbę naturalną. To będą odpowiednio D i E.
- Już? To idź dalej na wschód i odszukaj tablicę poświęconą osobie, która miała swój udział w budowie wodociągów w stolicy Azerbejdżanu. W którym roku ufundowano tą tablicę? Zsumuj wszystkie cyfry, aby uzyskać F.
Kesz znajduje się tu:
N 51. 46. ((D+32)/A) - (B*F)*E*2-A
E 19. 28. C- A*B*F-(E*A*5)+A
ABOUT OWNERS
Jezajasz (Szaja) Kestenberg was son and heir of Jacob Kestenberg, owner of the factory and residences located at Sterling Street.
Jacob Kestenberg died in 1921 and was buried in the family tomb at the Jewish cemetery at Bracka Street in Lodz. His widow Dworja died the same year. They had thirteen children. Among them stood out Szaja Kestenberg, who did everything to revive run-down company, but unfortunattley he failed. In times of crisis in the 20s and 30s, the factory was drowning in debts. It went bankrupt and some of it was bought at auction by a well-known group of local tycoons: Boris and Nauma Eitingons.
ABOUT THE PALACE
The building was built in the years 1923-1928 on a plot purchased in 1922 from Maria Lange (hence often incorrectly the villa is originally attibutet to Maria Lange).
The original design of the palace made at the beginning of 1923 by Waclaw Poplawski. It presented Neo-Renaissance shapes. Soon a new version of the design was developed: quieter classical baroque motifs. But in August of the same year, Poplawski was kicked out of the construction site by George Muntz, who proposed Kestenbergs a new plan, far different from the previous one and using partly already read foundations. Also during the ongoing realization which tooke several years (the villa was completed in 1928) small changes were still made by Muntz. The end result, however, is very interesting.
It is a picturesque, eclectic one-storey villa with an attic, bay windows and a corner tower. On its façade one can find not only touches of art deco, but also neo-Gothic motifs, such as double and triple (biforia and triforia) pointed arch windows and the shape of the doors and windows of the courtyard balcony. On the left side of the facade, above the main entrance eyes are drawn to a corner bay window-turret covered with a conical roof. In the middle there is an avant-corps with a triangular gable, while on the right side, above the door there is another bay window, this time topped with a small terrace.
THE PALACE NOWADAYS
In 1938 the owner (who has debts) was negotiating with the authorities of Lodz to rent the palace for the urban tourist lodge. Finally on 19th of June 1939, the building was purchased at auction by the Chamber of Agriculture. The Chamber moved its office here from 92 Piotrkowska Street. The residence is still owned by the Chamber.
Currently, old villa of Szaja Kestenberg is home to not only the Farmers Union, but also the Cooperative Bank with headquarters in Aleksander, law firms and the Provincial Association of Beekeepers. The building also houses a restaurant and a pub.
In 2015 the renovation of the villa has begun. First the facades from the side of Narutowicz and Składowa Street were renovated. The investor is the Regional Union of Farmers, Circles and Agricultural Organizations in Lodz. Work on both facades costed over 200 thousand PLN. However, it is not yet finished, because there are plans to also renew two other facades.
CACHE
- Go to the coordinates and see the villa. Then cross the street and find a plaque informing about strike of students. Change month to number, then mark the numbers in the following way: A - day, B month, C- year.
- Then look around and find 9 plaques which have identical size. Find the biggest and smallest blue natural numbers. They will be D and E, accordingly.
- Done? Then go eat and find a plaque dedicated to a person who helped to build watwerworks in the capital of Azerbaijan. In which yeat the plaque was founded? Sum up the digits to get F.
Cache is here:
N 51. 46. ((D+32)/A) - (B*F)*E*2-A
E 19. 28. C- A*B*F-(E*A*5)+A