Skip to content

Białołęka Dworska Traditional Cache

This cache has been archived.

Posnanian Reviewer: Brak reakcji = archiwizacja.

Pozdrawiam
Posnanian Reviewer

More
Hidden : 5/22/2016
Difficulty:
2 out of 5
Terrain:
2 out of 5

Size: Size:   micro (micro)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:

Bardzo proszę zostawiać tak jak było. Dziękuję.


Białołęka Dworska stanowiła część dawnej wsi szlacheckiej istniejącej od 1425 roku. Na początku XVII wieku właścicielem Białołęki był biskup chełmiński Wawrzyniec Gembicki, a w połowie XVII wieku Jan Kazimierz, który darował ją następnie jezuitom. W kronikach kościoła w Tarchominie Białołęka występuje przy końcu XVI w., kiedy to parafia Tarchomin obejmowała tereny, aż do Radzymina. Tworzyła wtedy jedną całość, która następnie rozpadła się na Białołękę Wieś (Białołękę Szlachecką) oraz Białołękę Dworską. W 1661 roku było tu 38 domów, w 1789 już 63. Wieś należała wtedy do pani Szamockiej, miecznikowej warszawskiej. W XIX wieku Białołęka wchodziła w skład gminy Bródno. Na obrzeżach Białołęki stopniowo powstawały nowe osiedla i folwarki: Aleksandrów, Brzeziny, Annopol, Konstantynów, Marywil, Różopole i Ustronie. Kolejnymi właścicielami Białołęki Dworskiej do roku 1912 byli bracia Weinstock prawdopodobnie koloniści niemieccy lub Żydzi. Ich następcą była hrabina Ordęga, a od roku 1918 hrabia Rej z pełnomocnikiem Kozakiewiczem. W roku 1927Białołękę Dworską zaczęto parcelować od strony obecnej ul. Wałuszewskiej. Powstałe w rezultacie parcelacji i sprzedaży ziem należących do hrabiego Reja osiedle zamieszkiwało przed wybuchem wojny kilkadziesiąt rodzin najczęściej kolejarzy, tramwajarzy, rzemieślników dojeżdżających do pracy w Warszawie koleją. Na jego obrzeżach znajdowało się również kilka gospodarstw rolnych. Domy były najczęściej parterowe i drewniane, a zabudowa luźna w terenie lesistym. Od roku 1929 osiedle Białołęka Dworska rozwijało się dynamicznie. Staraniem mieszkańców w roku 1934 powstała 4-oddziałowa Szkoła Powszechna mieszcząca się w prywatnym domu przy obecnej ul. Majorki. W kwietniu 1930 r. inż. Wacław Nowak sporządził plan parcelacji całej Białołęki Dworskiej, lokując na terenie 313 ha 1252 działki o przeciętnej powierzchni ok. 2 000 m². Jak na ówczesne czasy osiedle zaprojektowane zostało bardzo nowocześnie. Autor projektu wytyczył miejsca m.in. pod szkołę, boisko, targowisko, kościół oraz park itd. Zaplanował ronda na skrzyżowaniach głównych ulic, które są szerokie, a ich układ podobny do układu ulic Żoliborza czy Saskiej Kępy. Administracyjnie Białołęka należała w tych latach do gminy Bródno. W 1938 roku Białołęka liczyła około 700 mieszkańców, dzieliła się na Białołękę Dworską i Białołękę Szlachecką, a należała do gminy Bródno. Wojna dla Białołęki Dworskiej zaczęła się 1 września 1939 roku kiedy nad Białołęką przelatywały niemieckie bombowce z Prus Wschodnich lecące nad Warszawę. W okolicach 12-13 września, przez Białołękę Dworską, Płudy, Wiśniewo przechodzili grupami żołnierze z rozbitych na wschód od Warszawy dywizji polskich. Rano 15 września 1939 roku przez Białołękę Dworską i Płudy przegalopował ostatni szwadron kawalerii. W południe 15 września 1939 roku pojawiły się pierwsze patrole niemieckie, a po południu oddziały niemieckie zajmowały już cały teren Białołęki do Wisły i kanału Żerańskiego. Dziesiątki niemieckich dział rozpoczęło intensywny ostrzał broniącej się jeszcze Warszawy. W latach okupacji hitlerowskiej rozwój osiedla został całkowicie zahamowany. W latach 1942-1944 około 150 metrów na północ od stacji kolejowejPłudy, po zachodniej stronie torów kolejowych w kierunku Legionowa, rozstrzelano w kilku egzekucjach kilkanaście osób narodowości żydowskiej Ostatnie miesiące 1944 roku były dla osiedla najtragiczniejsze. Niemcy zgromadzili tu swoje doborowe wojska dywizje SS-Galizien i SS-Herman Göring. Na jesieni 1944 roku nacierające od wschodu wojska sowieckie podjęły próbę wyrzucenia Niemców z prawego brzegu Wisły. Walki były długie i zacięte, bo terenów tych broniła elitarna dywizja pancerno-spadochronowa im. Hermana Göringa. Czołgi sowieckie opanowały część Białołęki Dworskiej już 17 września 1944 roku, ale Niemcy podjęli kontratak i ponownie opanowali osiedle. W dniu 10 października o godzinie 10.00 rano wojska radzieckie rozpoczęły kolejny atak od wschodu w kierunku linii kolejowej Warszawa - Legionowo. Linia frontu przebiegała wówczas na lesistych wzgórzach Białołęki Dworskiej, Różopola i dalej na północ w kierunku Chotomowa. Przez dwie godziny ogień prowadziło kilka tysięcy dział, w czasie którego po obu stronach zginęło kilkuset żołnierzy. Wojska radzieckie zbliżyły się do linii kolejowej, ale następnego dnia dywizja Hermana Göringa kontratakowała i odrzuciła Rosjan ponownie na pozycje wyjściowe. Atak ten należał do najsilniejszych, jakie przeprowadzono na Białołękę w ostatnich miesiącach wojny. Białołęka Dworska podobnie jak Choszczówka, Grabina, Józefów, Szamocin parokrotnie przechodziła z rąk do rąk walczących, aby w końcu roku 1944 zostać wolną. Nieliczni mieszkańcy, którym udało się uniknąć ewakuacji i którzy nie zginęli od ognia artyleryjskiego gnieździli się w bunkrach opuszczonych przez żołnierzy. Wokoło widniały ruiny i zgliszcza. Pamiątką wojny jest ulica Lidzbarska. Była ona drogą czołgową między Białołęką Dworską i Choszczówką, prowadzącą w tym czasie przez pola uprawne. Ponieważ została dobrze ubita przez gąsienice, zaczęto z niej korzystać i po wojnie. Ślady wojennych działań są widoczne dziś w postaci licznych rowów łącznikowych, stanowisk dział przeciwlotniczych, schronów-obwałowań dla samochodów i czołgów, a do niedawna natrafić było można także na wraki czołgów, zniszczoną broń rozmaitego rodzaju i kalibru oraz wielkie ilości różnej amunicji. Po wojnie rozpoczęto odbudowę osiedla Białołęka Dworska. W roku 1951 Białołęka Dworska została włączona do granic administracyjnych Warszawy. Stanowiła wtedy część dzielnicy Praga-Północ. 3 września 1962 roku oddano do użytku szkołę podstawową numer 110 przy ulicy Bohaterów.

Additional Hints (Decrypt)

Xbemravr.

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)