Skała Wieprzek:
Potężny blok skalny przy szlaku turystycznym z Jastrzębiej na Jamną. Są to trzy ostańce znajdujące się obok siebie zbudowane z piaskowca ciężkowickiego ( karpacki piaskowiec wieku eoceńskiego, występujący na znacznym obszarze Karpat. ) i pochodzą z dolnego Eocenu ( w sensie geochronologicznym: środkowa epoka paelogenu, trwająca około 22 milionów lat (od 56,0 do 33,9 mln lat temu). Eocen jest młodszy od paleoceanu a starszy od oligocenu. Eocen dzieli się na cztery wieli: iprez, lutet, barton i priabon )
Tutejsze skały zbudowane są z trzech elementów jakimi są piaskowce, piaskowce zlepieńcowate oraz zlepieńców są zlepieńcami bardzo grubo - i grubo uławicone.
Spągi ławic pojawiające się na tutejszym masywie skalnym są nierówne, erozyjne (posiadają kanały erozyjne) poza tym są deformacyjne z licznymi pogrązami. (Pogrąz – struktura sedymentacyjna, zaliczana do struktur deformacyjnych, powstała w wyniku grzęźnięcia osadu w nieskonsolidowanym podłożu skalnym. Z reguły ma formę wybrzuszenia w spągowej (dolnej) powierzchni ławicy skalnej. Pogrązy powstają w sytuacji, gdy osad warstwy wyżejległej ma większą gęstość niż osad warstwy podścielającej. Czasami pogrązy są całkowicie oderwane od skały macierzystej i tworzą kroplokształtne formy w ławicy podścielającej, od której różnią się charakterem materiału skalnego. Przeciętna wielkość (wysokość) pogrązów wynosi kilka mm do kilkunastu cm. Pogrązy są używane do wyznaczania pierwotnego ułożenia sfałdowanych warstw skalnych, gdyż tworzyły się zawsze na pierwotnej dolnej powierzchni ławicy. Pogrązy występują we wszystkich rodzajach skał osadowych. - za wikipedia) Powszechne są powierzchnie amalgamacji. Wśród struktur depozycyjnych obserwować można strukturę masywną, laminację poziomą, warstwowanie przekątne i uziarnienie frakcjonalne. W stropowych częściach ławic możemy zaobserwować miejsca po toczeńcach ilastych oraz klastach łupkowych i żelazistych. Na ścianach skałek rozwinęły się struktury komórkowe oraz arkadowe, a także konkrecje cementacyjne, które powstały w skutek wietrzenia piaskowca. Barwa struktury komórkowej zależna jest jednak od spoiwa, które w wyniku swojej zelazistości sprawia że możemy zaobserwować różne barwy.
Łączna długość skał wynosi około 25 m, szerokość 6,5 m, wysokość od 3,5 do 6 metra. Powstały z jednej skały, która pękła w dwóch miejscach. Z czasem skały ulegały wietrzeniu a szczeliny poszerzały się. Obecnie jedna z nich ma u góry szerokość 25 cm, na dole 50 cm, druga jest bardzo nieregularna, ma górą szerokość do 50 cm, dołem ok. 165 cm. Po północnej stronie jednej ze skałek znajduje się schronisko o szerokości 2,5 m.
Od 1987 r. skały posiadają status pomnika przyrody. Oprócz trzech ostańców w lesie obok można spotkać jeszcze kilka mniejszych odłamanych bloków skalnych, które można zaobserwować spacerując pobliską ścieżką dydaktyczną.
Z tym miejscem wiążą się dwie legendy o których można przeczytać na pobliskiej tablicy informacyjnej.
UWAGA! :
Do zaliczenia tego EarthCach'a nie jest wymagane wspinanie się na skałki, które zwłaszcza po opadach atmosferycznych są bardzo śliskie!
Autor nie ponosi odpowiedzialności za wszelakie urazy w wypadku wspinaczki!
EarthCache:
Aby zaliczyć znalezienie Earthcache należy odwiedzić Skałę Wieprzek, odpowiedzieć na poniższe pytania i przesłać je do mnie.
Przydatne będzie jakieś narzędzie miernicze (np. linijka ).
1. Na skale Wieprzek można zaobserwować różne przebarwienia skał. Jakiego koloru są to przebarwienia?
2. Znajdź tak zwaną "paszczę wieprzka" i dokonaj pomiaru jej wysokości.
3. Znajdź największe pęknięcie w skale i dokonaj pomiaru szerokości tego pęknięcia. (pomiaru dokonaj mniej więcej na wysokości głowy.)
4. Spacerując dookoła skały bacznie obserwuj jej powierzchnie. Twoim zadaniem jest znalezienie struktur komórkowych w kształcie "psiej łapy" Jaki kolor ma skała w tym miejscu oraz jaka jest przybliżona wielkość owej "łapy"?
5. Dodaj zdjęcie do logu z pobliża Skały Wieprzek nie ujawniające odpowiedzi do pytań !. ( Nie jest obowiązkowe! )