Skip to content

„Podróże” po Górze – cukrownia Traditional Cache

Hidden : 12/28/2016
Difficulty:
2 out of 5
Terrain:
2.5 out of 5

Size: Size:   small (small)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:

Kesz to klipsiak wielkości mały/normal ukryty na kordach. Na pierwszych znalazców skrzynki czekają certyfikaty z miniaturami akcji Zuckerfabrik Guhrau. Ostrożność przy podejmowaniu kesza jak najbardziej wskazana. 


Przez całe dziesięciolecia o zamożności Góry decydowało sukiennictwo. Mimo sporej liczby mistrzów tego zawodu, górowskie sukiennictwo – od trzeciej dekady XIX w. - zaczęła dotykać znaczna recesja. Coraz mniej perspektywiczny zawód sprawił, że w roku 1831 w mieście pozostało zaledwie trzech sukienników. W miejsce sukiennictwa rozwinęło się młynarstwo, a wokół Góry zaczęły masowo powstawać wiatraki. Docelowo było ich 84. Jednakże II połowa XIX wieku przyniosła do Góry powiew rewolucji przemysłowej. W mieście zaczęły powstawać zakłady przemysłowe m.in. duży młyn parowy, który przyczynił się do upadku młynarstwa wiatrakowego. Uprzemysłowieniu sprzyjał rozwój kolei. Jednym z pierwszych i zarazem największych zakładów, które stanowiły o obliczu miasta była wybudowana w roku 1889 r. cukrownia (jako spółka akcyjna AG). Została ona założona z inicjatywy namiestnika Śląska v. Roder z Ligoty Górnej, szambelana królewskiego grafa Carmera z Niebe (niemiecka nazwa nieistniejącej już wsi Niwa) i rotmistrza Strubego z Zawieścic.

Postawiono ją nieprzypadkowo obok dworca kolejowego i przebiegającej nowej linii kolejowej. Pierwszym dyrektorem świeżo postawionego zakładu został dr William F. Hohmann. A trzeba wiedzieć, że Dolny Śląsk, za sprawą francuskiego chemika i fizyka zarazem Franza Karla Acharda, stał się kolebką światowego cukrownictwa. Korzystając z dotacji króla Prus jako pierwszy opracował on technologię przemysłowego pozyskiwania cukru z buraków. Choć trzeba przyznać, że korzystał z doświadczeń Andreasa Sigismunda Marggrafa, który zajmował się metodą wydzielania cukru z buraków. Pierwszą cukrownię Achard zbudował w niedalekich Konarach, a pierwszy cukier uzyskano z niej już w roku 1802.

Cukrownia w Górze początkowo przerabiała 6-7 cetnarów buraków dziennie. Po rozbudowie w pierwszych latach swego istnienia dzienna przeróbka wzrosła do ok. 14 tys. cetnarów buraków, roczna zaś do 1 miliona (waga cetnara różniła się w zależności od regionu ale można przyjąć, że wahała się w granicach 50 kg). W czasie kampanii fabryka zatrudniała 200 robotników. Zakład nie narzekał na brak produkcji. Stale był unowocześniany i rozbudowywany. W roku 1936 nastąpiła ostatnia jego przedwojenna duża przebudowa i modernizacja, a rok później zwołano Zwyczajne Walne Zebranie Akcjonariuszy cukrowni Guhrau AG. Ostatni odnotowany kapitał wynosił 1 mln RM.

 

Po II wojnie światowe w ramach państwa polskiego cukrownia była największym zakładem miasta. Stale ją modernizowano. W roku 1990 przy zakładzie wybudowano nowoczesny silos (o pojemności 15 tysięcy ton) do magazynowania cukru. Był to jeden z największych silosów w Polsce. 18 lutego 2000 roku Cukrownia Góra Śląska otrzymała certyfikat Systemu Zapewniania Jakości ISO 9002. Systematycznie osiągano w niej coraz lepsze wyniki produkcyjne, a wszystko to w oparciu o plony miejscowych rolników. Wizytówką cukrowni był produkowany w niej cukier kryształ pod nazwą „Diamant”. W ofercie zakładu były także: cukier żelujący, cukier kostka, cukier puder, cukier kandyz, cukier trzcinowy, cukier drobny oraz cukier cynamonowy.

W czasie ostatniej kampanii 2005/2006 cukrownia Góra Śląska przerobiła prawie 400 tysięcy ton buraków i wyprodukowała 70 tysięcy ton cukru. Średni dobowy przerób buraków wyniósł 3988 ton, natomiast średnia produkcja cukru wyniosła 697 ton na dobę, co postawiło górowską cukrownię w czołówce zakładów należących do grupy Pfeifer & Langen.

Ten strategiczny zakład dla lokalnej gospodarki, dający stałe zatrudnienie przynajmniej 200 pracownikom (w czasie kampanii ich liczba znacznie wzrastała), który przetrwał obie wojny światowe został „dobity” przez dyrektywy unijne wprowadzające ograniczenia produkcji cukru na terenie Unii Europejskiej.

Po 116 latach istnienia cukrowni Góra Śląska, 16 stycznia 2006 r. zarząd firmy Pfeifer & Langen Polska S.A. zdecydował o zamknięciu powstałego w roku 1889 zakładu. Podobny los spotkał cukrownie z sąsiednich miejscowości. Przez jakiś czas, po oficjalnej decyzji o zamknięciu cukrowni odbywała się tam jeszcze drobna produkcja. Stopniowo jednak zaczął się proces przerzucania sprzętu do innych zakładów, działających pod szyldem „P&L” i sprzedaż budynków, jak choćby hotelu, sali bankietowej, czy należącego do zakładu ośrodka wypoczynkowego w Boszkowie.

Dzisiaj po dawnej cukrowni została tylko ruina. Niszczejące, rozbierane obecnie budynki są smutnym wspomnieniem po zakładzie z tradycjami, który nie tak dawno był powodem do dumny mieszkańców miasta.

 

Źródło:

Kwartalnik Górowski, jesień (16/2006), s. XI-XII.

http://dirk.steindorf-sabath.eu/g-chronik4.html

Ziołecki dr, Historia miasta Góra 1300-1900, Gmina Góra 2000, s.45

Additional Hints (Decrypt)

3kA: avfxn, avrjvryxn avfmn

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)