Hampden AE438 te Roksem
Door Cynrik De Decker met medewerking van Paul Sels
Op 9 november 1941 werd boven het West-Vlaamse Roksem bij Oudenburg een Handley Page Hampden van de RAF neergehaald. De vier bemanningsleden kwamen daarbij om het leven. Zeventig jaar na de crash kregen ze een monument.
Na september 1940 was de Slag om Engeland nog niet aan z’n eind. De Britten vreesden nog maandenlang dat hun tegenstanders met omgebouwde rivierschepen de oversteek van het Kanaal zouden wagen. Daarom werden tot eind 1941 de Noord-Franse en Vlaamse havens aangevallen door RAF Bomber Command. In de literatuur heeft men het over deze periode soms als The Other Battle of Britain, de andere Slag om Engeland.
Langs de Noordzeekust stonden ontelbaar veel flak-batterijen opgesteld. Aangezien de RAF-bemanningen boven bezet gebied hun dodelijke lading niet in formatie dropten, zoals dat boven Duitsland doorgaans het geval was, en zelf moesten instaan voor het verlichten van het doelwit met behulp van lichtfakkels, waren dergelijke aanvallen een zenuwslopende en gevaarlijke aangelegenheid. De Britse bommenwerpers opereerden bovendien in hun eentje. Ze cirkelden rond tot ze het objectief herkenden en doken er vervolgens op af. Dat gaf de flak-artilleristen natuurlijk ruimschoots de tijd om de geschutslopen te richten. Bomber Command tekende na dergelijke opdrachten dan ook verliezen op, ondanks het feit de heen- en terugvlucht erg kort waren.
Laatste brief
Op een koude novemberdag neemt Sergeant Douglas Norton, een Hampden-staartschutter van het No. 408 ‘Goose’ Squadron in de mess van de basis Syerston de pen op voor wat zijn laatste brief zou blijken. „Liefste pa en ma”, schrijft hij. „Het spijt me dat het zo lang duurde alvorens ik nog eens kon schrijven, maar we hadden het de laatste tijd ontzettend druk. Ik vloog de voorbije nacht een raid, alsook de nacht voordien evenals woensdagnacht. Je ziet dus dat we de handen vol hebben. Ik ben nog maar één uur uit bed en heb net m’n middagmaal op.”
„Vorige nacht vloog ik naar Oostende in België en we dropten onze bommen recht in de dokken. Dus ik durf te wedden dat het daar een puinhoop is. Alles gaat goed met me, alhoewel ik moet toegeven dat ik me de laatste tijd erg vermoeid voel. Ik denk niet dat ik vannacht zal moeten vliegen, zodat ik wat kan uitrusten. De overige jongens bombardeerden vorige nacht Keulen en zij moeten vannacht weer vliegen, dus ik denk niet dat ik het zo moeilijk heb als zij.”
„Daarom kwamen we nu eenmaal naar deze oorlog en dus mogen we niet klagen. Dat is het dan weer voor vandaag. Ik hoop dat jullie allemaal gezond en wel zijn. Cherio, en pas op jezelf. God zegene jullie met veel liefs en geluk. Doug”
Veel tijd om uit te rusten, krijgt Douglas Norton echter niet. De volgende nacht, zondag 9 november 1941, staan hij en zijn bemanning weer op het krijtbord ingeschreven voor een raid op Oostende. Nadat de winterzon achter de horizon verdwijnt, neemt hij plaats in de Hampden EQ•N (AE438). Een formatie van negen toestellen stijgt op.
Crash bij boerderij
August Baeckeland uit Roksem, deelgemeente van Oudenburg in West-Vlaanderen, herinnert zich: „Het moet omstreeks 3 uur ’s nachts zijn geweest toen Valeer Vandekerckhove aanklopte. Bevangen van de schrik kwam hij hulp vragen en vertelde hij dat een vliegtuig was neergestort vlak bij zijn boerderij aan de Zeeweg. Ook ditmaal was een Britse bommenwerper in de lichtbundels geraakt en ten prooi gevallen aan een Duitse Flak-batterij die stond opgesteld in de streek van Ettelgem, nabij Oostende.”
„Toen Valeer en ik diens boerderij bereikten, wachtte ons een akelig schouwspel. Op een twintigtal meter voor Valeers hoeve zag ik een Engelse bommenwerper met de neus in de grond steken, het staartstuk half in de hoogte. Gelukkig was er bij de crash geen brand uitgebroken. In de nabijgelegen boomgaard zag ik een valscherm hangen met daaronder het ontzielde lichaam van een bemanningslid.”
„In de duisternis was alles moeilijk te onderscheiden en algauw doken nog meer mensen uit de buurt op. Stilaan werd alles duidelijker. In laatste instantie moet de bemanning nog hebben gepoogd het aangeschoten vliegtuig te verlaten, maar waarschijnlijk vanaf te geringe hoogte. In de cockpit zag ik het dode lichaam van de piloot, een been uit het raam.”
Kleinste begraafplaats?
’s Ochtends was er een uitgebreide Duitse bewaking rond het vliegtuig opgesteld, die niemand meer bij het wrak toeliet. Gelukkig had de crash weinig of geen schade veroorzaakt aan de gebouwen. De wrakstukken werden op vrachtwagens geladen. De Duitsers borgen vier lichamen. De stoffelijke resten werden overgebracht naar en opgebaard in de feestzaal bij Filip Bultynck en enkele dagen nadien ter aarde besteld op de gemeentelijke begraafplaats te Westkerke.
Naar aanleiding van de herschikkingswerken aan het kruispunt bij de kerk werd de begraafplaats ontruimd. Alleen de vier militairen blijven ter plaatse en ze krijgen een ereplaats in de schaduw van een treurwilg. Aldus vormen ze de kleinste militaire begraafplaats van Europa.
De bemanning
De staartschutter, Sergeant Douglas Norton, was amper negentien. Van jongs af bleek hij een muzikaal talent, hij kon verscheidene instrumenten op het gehoor bespelen en als tiener musiceerde hij in een bandje in Ipswich. Voorts amuseerde hij zijn familie en vrienden met allerhande goocheltrucs. Norton werkte in een tabaksfabriek, waar hij Marjorie leerde kennen.
Via de radio vernam Norton dat de RAF radiotelegrafisten rekruteerde. Op 16 juli 1940 werd hij ingelijfd bij de Britse luchtmacht. Een jaar later begon hij zijn operationele carrière in No. 50 Squadron, maar hij werd algauw overgeplaatst naar het Canadese 408 Squadron.
Dat was erg tegen zijn zin — hij was liever in een ‘Brits’ smaldeel gebleven — maar hij moest inzien dat hij als sergeant-vrijwilliger nauwelijks inspraak had. Tijdens zijn verlof wilden hij en Marjorie huwen, maar Douglas’ moeder verhinderde dat. Zij zag in dat de toekomst, voor haar zoon zowel als voor het jonge paar, erg onzeker was.
Misschien was het moeders intuïtie, maar zijn negende missie eindigde Douglas Norton in Westkerke. Daar rust hij nog steeds met zijn piloot, Pilot Officer John Wilson (RCAF). Wilson was 27 en zijn ouders zouden tijdens de oorlog nog een zoon verliezen. Eveneens om het leven kwamen boordschutter/radiotelegrafist Sergeant Douglas Markall (21) en de Nieuw-Zeelandse navigator Evan Bertram Te Makahi Robertson. Laatstgenoemde werd in 1912 geboren als jongste in een gezin met acht kinderen. Evan kreeg de naam Te Makahi mee, wat wijst op het feit dat zijn voorouders behoorden tot een Nieuw-Zeelandse Maoristam. Zijn grootmoeder huwde een pakeha, een witte man. Te Makahi was de naam van Evans’ bed-overgrootvader. De Robertsons leefden aan de voet van Mount Cook, de hoogste berg van Oceanië.
Een jaar na Evan Te Makahi’s geboorte stierf zijn moeder. Het jaar daarop werd de oudste broer Bob opgeroepen in volle Eerste Wereldoorlog. Hij keerde na een gruwelijke strijd aan de Somme als oorlogsinvalide terug naar Nieuw-Zeeland. Intussen werd Evan Te Makahi schapenfokker, om ten slotte inspecteur van vleeswaren te worden in Oamaru. In 1940 trokken de twee jongste broers, Evan en Alan, ten strijde in de Tweede Wereldoorlog. Geen van beide keerde terug.
Monument
In 2004 werd in Westkerke een oproep gericht aan de vaderlandslievende verenigingen met de vraag of ze iets van plan waren naar aanleiding van de verjaardag van de bevrijding van België, toen zestig jaar geleden. Bij die gelegenheid werd besloten de crash van de Hampden centraal te stellen.
Dat resulteerde in een plechtigheid op 29 oktober 2011. Onder de aanwezigen waren de ambassadeurs van Canada, Nieuw-Zeeland en Groot-Brittannië evenals verre familieleden. België werd vertegenwoordigd door kolonel-vlieger Theys, aangezien minister van Landsverdediging Pieter De Crem in het buitenland verbleef. Ook de het Urselse formatieteam de Victors was present, ondanks de laaghangende grijze bewolking.
Hier is, uiteraard, niets verborgen, maar je kan deze loggen als je er een foto bijzet met de namen van de bemanning met daaronder een blad papier met de datum van bezoek
Wie wil kan na dit bezoek hier dichtbij nog de korte multi “Westkerke Plot of Honour GC7YZPR” over dezelfde vier bemanningsleden doen --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Hampden AE438 to Roksem
By Decker with the collaboration of Paul Sadat
On 9 november 1941 was above the West-Flemish Roksem at oudenburg a Handley Page Hampden of the RAF shot down. The four crew members were killed. Seventy years after the crash they got a monument.
After september 1940 the battle of Britain was not yet at its end. The British still feared for months that their opponents with converted river vessels crossing the Canal would cart. Therefore, until the end of 1941 the northern French and Flemish ports attacked by RAF Bomber Command. In the literature of this period sometimes when The Other Battle of Britain, the other battle of Britain.
Along the North Sea coast were countless flak batteries. Since the RAF crews above occupied territory not their deadly cargo in formation, dropped like that Germany usually above was the case, and itself had to vouch for illuminating the target using light torches, were such attacks a nerve-wracking and dangerous affair. The British bombers also operated on their own. They circled around until they recognized the lens and then went on. That gave the flak-Gunners of course ample time to demolish the guns. Bomber Command losses on such contracts signed after therefore, despite the fact the return flight were very short.
Last letter
takes on a cold day in November when Sergeant Douglas Norton, a Hampden-tail gunner of the No. 408 ' Goose ' Squadron in the mess of the basic Syerston the pen for what would be his last letter. "Dearest pa and ma", he writes. "I'm sorry it took so long before I could write again, but we were incredibly busy lately. I flew a raid, as well as the past night the night before as well as Wednesday night. So you see we have its hands full. I've only one hour out of bed and just got my lunch.
Last night I flew to Ostend in Belgium and we dropped our bombs right in the docks. So I would bet that there is a mess. Everything goes well with me, even though I have to admit that I feel very tired lately. I don't think I will have to fly last night so I what can equip. The other guys last night bombed Cologne and they must fly again last night, so I don't think I have it so hard if they. "
"That's why we came to this war and thus we should not complain. That's it for today. I hope you are all safe and sound. Cherio, and only on yourself. God bless you with lots of love and happiness. Doug
A lot of time to rest, however, Douglas Norton. The next night, Sunday 9 november 1941, he and his crew returned to the chalkboard registered for a raid on Ostend. After the winter sun disappears behind the horizon, he takes place in the Hampden EQ • N (AE438). A formation of nine aircraft takes off.
Crash when farm
August B from Roksem, part of the municipality of oudenburg in West-Flanders, recalls: "it must have been about 3 am when Christine Vivian knocked at the door. Scare came he caught help questions and he told that a plane had crashed on the Sea Road near his farm. Also this time was a British bomber in the beams hit and fallen prey to a German Flak battery that was lined up in the neightborhood of Ettelgem, near Ostend. "
"When Devin and I reached his farm, awaited us a nasty spectacle. Some twenty meters for Valeers farm I saw an English bomber with the nose in the ground, the tail piece half in height. Luckily there was no fire had broken out in the crash. In the nearby Orchard I saw a parachute hang with the lifeless body of a crew member. "
"In the darkness was all hard to distinguish and soon went into hiding even more people from the neighborhood Gradually everything was clearer on.. As a last resort should the crew still have attempted to leave the airplane, but probably from low height. In the cockpit, I saw the dead body of the pilot, one leg out the window. "
Smallest cemetery?
in the morning, there was an extensive German surveillance plane is drawn up around no one more at the wreck. Fortunately, the crash had little or no damage caused to the buildings. The wreckage were loaded onto trucks. The Germans borgen 4 bodies. The remains were transferred to and interred in the banquet hall at Filip Banias and some days later interred at the municipal cemetery, West.
Following the restructuring work at the crossroads at the Church the cemetery was cleared. Only the four soldiers remain on site and they are given a place of honor in the shade of a weeping willow. Thus they form the smallest military cemetery in Europe.
The crew
The tail gunner, Sergeant Douglas Norton, was barely nineteen. From an early age he showed a musical talent, he could play several instruments by ear and as a teenager he performed in a band in Ipswich. Furthermore, he amused his family and friends with all sorts of magic tricks. Norton worked in a tobacco factory, where he met Marjorie
.
Norton learned over the radio that the RAF radio telegraphers recruited. On 16 July 1940, he was incorporated into the Royal Air Force. A year later he began his operational career in no. 50 Squadron, but he was soon transferred to the Canadian 408 Squadron.
That was very against his will — he was rather in a ' British ' Squadron remained — but he had to recognize that he had hardly as sergeant-volunteer participation. During his leave he and Marjorie wanted to marry, but Douglas ' mother prevented that. She saw in that future, for her son as well as for the young couple, very insecure.
Maybe it was mothers intuition, but his ninth mission ended Douglas Norton in West. There he still rest with his pilot, Pilot Officer John Wilson (RCAF). Wilson was 27 and his parents would lose a son during the war. Likewise died gunner/radio operator Sergeant Douglas Markall (21) and the New Zealand navigator To Makahi Evan Bertram Robertson. Latter was born in 1912 as the youngest in a family of eight children. Evan got the name Makahi, which points to the fact that his ancestors belonged to a New Zealand Maori tribe. His grandmother married a pakeha, a white man. To Makahi was the name of Evans ' bed-great-grandfather. The Robertsons lived at the foot of Mount Cook, the highest mountain in Oceania. A year after his mother died To Evan Makahi's birth. The following year, became the oldest brother Bob called in full first world war. He returned after a gruesome battle to the Somme invalided to New Zealand. In the meantime To Evan
Makahi sheep breeder, to finally meat inspector were to be in Oamaru. In 1940, the two youngest brothers, Evan and Alan, to battle in the second world war. Neither returned.
Monument
In 2004 was in Preston a call addressed to the patriotic associations asking if they were up to something on the occasion of the anniversary of the liberation of Belgium, when 60 years ago. On that occasion it was decided the crash of the Hampden.
That resulted in a ceremony on 29 October 2011. Among the attendees were the ambassadors of Canada, New Zealand and Great Britain as well as distant relatives. Belgium was represented by Colonel-Aviator Theys, as Minister of defence Pieter De Crem stayed abroad. Also the Urselse formation team the Victors was present, despite the low-hanging gray clouds.
Here is, of course, nothing hidden, but you can login if you attach a photo with the names of the crew with underneath a sheet of paper with the date of visit
Who wants to can after this visit here near the short multi "westkerke Plot of Honour GC7YZPR " over the same four crew members do --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
[Add your Virtual Cache description here.]
Please leave the following text at the bottom of the page, so cache finders understand the Virtual Reward project.
Virtual Reward - 2017/2018
This Virtual Cache is part of a limited release of Virtuals created between August 24, 2017 and August 24, 2018. Only 4,000 cache owners were given the opportunity to hide a Virtual Cache. Learn more about Virtual Rewards on the Geocaching Blog.