Skrytka typu Earthcache nie posiada fizycznego pojemnika. Aby zdobyć ten typ skrytki, należy odnaleźć obiekt, którego Earthcache dotyczy, obejrzeć go i odpowiedzieć na kilka pytań, wysyłając odpowiedzi za pomocą formularza kontaktowego.
Uwaga: Znajdujemy się na terenie rezerwatu i możemy poruszać się jedynie po wyznaczonych szlakach, nie schodząc z nich.
Ze względu przepisy rezerwatu oraz z uwagi na własne bezpieczeństwo nie wolno przekraczać ustawionej naprzeciwko grot drewnianej barierki.
Miłej zabawy!
Zlepieńce Grot Mirachowskich
Gdy dotrzesz do współrzędnych, znajdziesz się w samym sercu Rezerwatu Przyrody LUBYGOŚĆ, utworzonego w 1962 roku i będącego fragmentem Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Rezerwat ten ma powierzchnię 70,44 ha. Obejmuje Jezioro Lubygość i otaczający je las.
Rzeźba terenu jest tu mocno zróżnicowana. Centrum rezerwatu wypełniają wody misy jeziora, a pozostała jego część leży w większości na stromych, porośniętych głównie starodrzewem bukowym, zboczach doliny rynnowej.
W rezerwacie wyraźnie zaznacza się jedna oś podłużna rzeźby terenu – w kierunku NW-SE. Jest to ciekawostka, gdyż większość form tego typu na Pojezierzu Kaszubskim ma kierunek przebiegu NE-SW.
Rezerwat można zwiedzać idąc wyznaczonym, malowniczym szlakiem wycieczkowym dookoła jeziora.
Nad północno-wschodnim brzegiem jeziora znajduje się ciekawostka geomorfologiczna: Groty Mirachowskie. Są to groty żwirowo-zlepieńcowe.
Geneza tutejszej rzeźby terenu i uformowanych skał – wprowadzenie
Począwszy od okresu późnej jury (ok. 160 mln lat temu), na terenach dzisiejszego Pomorza tworzyły się osady skalne – piaskowce. Powstały podczas regresji morza z materiału skalnego pochodzącego z niszczenia lądu skandynawskiego.
W okresie późnej kredy nastąpiła transgresja morza na tych terenach. Przez kolejne 40 milionów lat utrzymywał się ciepły klimat. Około 23 mln lat temu rozpoczął się proces wyraźnego ochładzania klimatu. Skurczyły się obszary mórz śródlądowych. Ok. 5 mln lat temu (pliocen) część półkuli północnej pokrył tzw. lądolód skandynawski.
W okresie czwartorzędu, następujące po sobie zlodowacenia i ocieplenia powodowały kruszenie i transport materiału starych skał.
Schemat pokazujący erozję skał przez lodowiec
Ok. 10 tys. lat temu (holocen) cofający się ostatecznie lodowiec skandynawski dokonał przeobrażeń powierzchni do znanych nam form ukształtowania terenu. Ukształtowały się zarysy Morza Bałtyckiego i rzeźba lądów. 85% powierzchni naszego kraju zostało pokryte osadami polodowcowymi.
Były to głównie skały węglanowe (czyli różne odmiany wapieni). W niektórych jednak rejonach powstały skały klastyczne (okruchowe), składające się z różnej wielkości okruchów (klastów), pochodzących ze zniszczenia starych skał, budujących dawne lądy.
Skały klastyczne dzielą się na: luźne (żwir, piasek, muł) i zwięzłe (brekcje, zlepieńce, piaskowce, mułowce, iłowce).
Co to są zlepieńce?
Zlepieniec - to zwięzła grubookruchowa (o średnicy ziaren powyżej 2 mm) skała osadowa, złożona z ziaren żwiru (lub głazów) spojonych lepiszczem . Różni się od żwiru tylko obecnością lepiszcza. W omawianym przypadku lepiszczem cementującym ziarna żwiru jest węglan wapnia pochodzącego z wody, która przesiąkała przez glinę. Zaokrąglenie okruchów skały wskazuje na to, że były one transportowane przez dużą odległość od lokalizacji początkowej (np. przez wodę lub lodowiec), lub że były poddane działaniu wody o dużej energii (np. na plaży, poddane działaniu fal).
Przykłady zlepieńców:
(Zdjęcia są robione w różnej skali)
Jak powstaje skała zlepieńcowa?
Proces powstawania zlepieńców możemy podzielić na cztery etapy: wietrzenie, transport, osadzanie i scalanie.
Wietrzenie: Powierzchnia Ziemi podlega fizycznym i chemicznym procesom wietrzenia, które powodują rozdzielanie się skały na mniejsze kawałki. Przyczyny wietrzenia fizycznego to m.in. abrazja przez wiatr i wodę, kruszenie i rozcieranie pod ciężarem przesuwającego się lodowca, zamarzanie wody powodujące pęknięcia i rozpad skał, a nawet wrastające korzenie roślin, które powodują pęknięcia skał, a także grawitacja (skały spadają i łamią się na mniejsze fragmenty). Wietrzenie chemiczne to m.in. rozpuszczanie skał i minerałów, ich uwodnienie, utlenianie.
Transport: Cząstki zwietrzałych skał poruszały się dzięki wleczeniu przez lodowiec, dzięki grawitacji, wiatrowi i energii wody. Oceany, rzeki, wiatry i nawet spływy deszczu mogą przenosić cząstki erodujących skał. Woda o dużej energii może przemieszczać duże fragmenty skał, a wolne strumienie o niskiej energii mogą przemieszczać jedynie niewielkie cząstki, jak piasek czy muł. Możemy określić rodzaj transportu badając kształt i rozmiar kawałków zwietrzałej skały zlepieńca. Zauważ, że fragmenty skały w omawianych grotach nie są duże; były transportowane przez lodowiec i wodę morską.
Osadzanie: gdy nie ma wystarczającej ilości energii, aby materiał skalny dalej transportować, następuje jego osadzanie. Zazwyczaj materiał jest osadzany w płaskich, poziomych warstwach. Czy widzisz jakieś warstwy w widocznych elementach grot?
Scalanie: podczas gromadzenia się coraz większej ilości osadów, wzrastający nacisk zmniejsza przestrzeń między cząstkami. Woda przenosi substancje chemiczne zawierające lepiszcze, najczęściej węglanowe, krzemionkowe lub węglanowo-żelaziste, co powoduje scalanie się skały.
Groty Mirachowskie powstały w sposób półnaturalny na przełomie lat 50 i 60 - tych XX wieku na skutek eksploatacji złoża żwiru oraz erozji słabo scalonego zlepieńca w stromym zboczu.
Grota Mirachowska I – długość ok. 9 m
Grota Mirachowska II – długość ok. 6 m
Literatura:
T. Płatonowicz: "Rezerwat Przyrody Lubygość" - WKP, Gdańsk 1998
muzeum.pgi.gov.pl
pubs.usgs.gov
glaciernationalparkgeog1202.blogspot.com
słownik-geologiczny.wikidot.com
Zadania:
1. W którym miejscu poniższego diagramu umieściłbyś skały Grot Mirachowskich? Możesz podać lokalizację porównując do tarczy zegara.
2. Zauważ nad grotami próg, który jest najwyższym punktem łuku wyrobiska. Podaj odległość pomiędzy wyraźnie widocznymi skrajnymi punktami łuku wyrobiska (cięciwa wzdłuż ścieżki).
3. Zadanie opcjonalne - nie jest obowiązkowe do zalogowania kesza: Dołącz do swojego wpisu zdjęcie grot. Miło będzie, jeśli i Ty się na nim znajdziesz, ale umieszczenie Twojego wizerunku nie jest konieczne.
Logować znalezienie możesz od razu po wysłaniu odpowiedzi. W razie wątpliwości skontaktuję się z Tobą.