[POL] Willa „Niespodzianka” to jeden z najcenniejszych obiektów architektonicznych w Grodzisku Mazowieckim. Zbudowana została w 1903 r. w stylu secesyjnym wg projektu uznanego architekta epoki, a jednocześnie gospodarza budynku – Józefa Moszyńskiego. On był też pomysłodawcą nazwy willi, która stanowiła niespodziankę dla matki i siostry. Budowla reprezentuje typ architektury podmiejskiej o cechach eklektycznych, wyróżniając się wśród lokalnych obiektów z tego okresu. Powstała jako dom letniskowy z okrągłą wieżyczką, w której znajdował się zbiornik z wodą, grawitacyjnie spływającą do kranów. Teren otoczony był ogrodzeniem z neogotycką bramą.
W 1932 r. willę nabył Maurycy Frejdlich, działacz samorządowy i radny miejski pełniący w Grodzisku funkcję felczera. Jednym z mieszkańców budynku był Roman Wykusz, kpt. Armii Krajowej, ps. Gustaw, w okresie okupacji niemieckiej dowódca 38 Plutonu Ośrodka AK „Gąbka” – „Osa” w obwodzie „Bażant”. Po wojnie budynek służył jako mieszkania kwaterunkowe i uległ sporym zniszczeniom. Z czasem jego stan techniczny nie pozwalał na użytkowanie.
W styczniu 2017 r. gmina Grodzisk Mazowiecki podpisała umowę na wykonanie rewaloryzacji willi. W ramach robót wyremontowano budynek oraz zagospodarowano teren działki, na której willa jest zlokalizowana.
Odrestaurowana „Niespodzianka”, wpisująca się w dawną architekturę letniskową, pozostaje jednym z najbardziej efektownych zabytków miasta, łącząc cechy gotyckiego zameczku z wieżą i włoskiej willi. Od maja 2018 r. w obiekcie znajduje się sala ślubów oraz filia Ośrodka Kultury.
[ENG]Villa "Niespodzianka" is one of the most valuable architectural objects in Grodzisk Mazowiecki. It was built in 1903 in the Art Nouveau style according to the design of a recognized architect of the era, and at the same time the building's host - Józef Moszyński. He was also the originator of the name of the villa, which was a surprise for the mother and sister. The building represents a type of suburban architecture with eclectic features, standing out among local objects from this period. Established as a holiday home with a round tower, in which there was a tank with water, gravitationally flowing into the taps. The area was surrounded by a fence with a neo-Gothic gate. In 1932, the villa was purchased by Maurycy Frejdlich, a local government activist and city councilor who was a felcher in Grodzisk. One of the residents of the building was Roman Wykusz, Capt. Armii Krajowej, ps. Gustaw, during the German occupation, commander of the 38th Platoon of the Home Army Center "Gąbka" - "Osa" in the "Bażant" region. After the war, the building served as housing units and was seriously damaged. Over time, its technical condition did not allow use. In January 2017, the Grodzisk Mazowiecki commune signed a contract to revitalize the villa. As part of the works, the building was renovated and the plot was developed, on which the villa is located. The restored "Niespodzianka", part of the old summer architecture, remains one of the city's most impressive monuments, combining the features of a Gothic castle with a tower and an Italian villa. From May 2018, the facility has a wedding hall and a branch of the Cultural Center.