Ta skrytka należy do składającego się łącznie z 31 skrytek szlaku „Z parku do parku – z Theodorem Fontane w poszukiwaniu skarbów dziedzictwa przyrody i kultury”. Szlak ten prowadzi z Buckow przez Park Przyrody Märkische Schweiz, krajobrazowy park wiejski w Wollup, park miejski w Kostrzynie nad Odrą i Park Narodowy „Ujście Warty” do Słońska. Jego bohater, Th. Fontane (1819-1898), był z zawodu farmaceutą, ale przede wszystkim pisarzem i dziennikarzem. Chętnie podróżował i pisał relacje ze swoich wypraw. Wędrując naszym szlakiem trafisz na jego ślady i dowiesz się więcej o jego życiu i opisywanych przez niego skarbach przyrody i kultury.
Dieser Cache, dessen deutschsprachiger Name „Neues Amerika“ – Fontane #23“ lautet, gehört zu der Route „Von Park zu Park – mit Theodor Fontane Schätze des Natur- und Kulturerbes entdecken“, die 31 Verstecke von Buckow durch den Naturpark Märkische Schweiz, den Landschaftspark Wollup, den Stadtpark in Kostrzyn nad Odrą und den Nationalpark „Ujście Warty“ bis nach Słońsk miteinander verbindet. Th. Fontane (1819-1898) war Apotheker, aber vor allem Schriftsteller und Journalist. Er reiste gerne und schrieb Berichte über seine Reisen. Auf dieser Route begeben Sie sich auf seine Spuren und erfahren mehr über sein Leben und die von ihm beschriebenen Natur- und Kulturschätze.
W XIX w. nastąpił bardzo szybki rozwój kolei w zachodniej Europie. Początkowo liderem była Wielka Brytania, gdzie George Stephenson zaprojektował lokomotywę parową i w 1825 r uruchomił pierwszą linię kolejową. W Niemczech pierwsze dalekobieżne połączenie kolejowe dł. 120 km na trasie Drezno-Lipsk oddano do użytku w 1839 r. Od tego czasu budowa kolejnych linii postępowała szybko, szczególnie w krajach, które nie miały dobrych dróg i rozwiniętej sieci kanałów żeglownych. Dlatego już w ostatnim roku życia Th. Fontane, w 1898 r., Niemcy stały się potęgą kolejową na kontynencie, z siecią długości ponad 31,6 tys. km, co stanowiło prawie 20% linii europejskich.
Podczas swojej podróży na pasowanie rycerzy joannickich w 1862 r. Theodor Fontane nie mógł na ostatnim odcinku skorzystać z połączenia kolejowego, ponieważ linia z Kostrzyna do Słońska o długości 14,6 km została uroczyście otwarta dopiero 15 grudnia 1896 roku. Mieszkańcy okolicznych miejscowości długo czekali na to połączenie, ponieważ władze pruskie początkowo sprzeciwiały się budowie kolei, uzasadniając to zwiększonym zagrożeniem przerwania wału. To się zdarzyło podczas powodzi w roku 1888, kiedy woda przerwała wał na długości ok. 100 m w okolicach Żabczyna. Pomimo oporu władz państwowych, burmistrz Słońska Otto Rubow nakłonił tajnego radcę Lenza z Berlina, szefa firmy Eisenbahnbau- und Betriebsgesellschaft Lenz & Co GmbH do wspólnej budowy połączenia kolejowego Słońska z Kostrzynem. Miasto Słońsk i firma Lenza wybudowały linię z własnych środków.
Była to kolej normalnotorowa (rozstaw torów 1435mm) zbudowana z 10-metrowych odcinków szyn na podkładach drewnianych ułożonych na wzmocnionym wale, tuż obok istniejącej szosy. Na trasie powstały 3 przystanki: Neu Amerika (Żabczyn), Am Kanal (Twardoszek) i Tschernow (Czarnów). W późniejszym czasie uruchomiono przystanek Kietzerbusch (Chyrzyno) między Kostrzynem a Żabczynem.
Im 19. Jahrhundert entwickelte sich der Eisenbahnverkehr in Westeuropa sehr schnell. Führend in diesem Bereich war zunächst Großbritannien, wo George Stephenson seine erste Dampflok entwickelte und 1825 die erste öffentliche Eisenbahn eröffnete. In Deutschland wurde die erste Fernbahnstrecke von 120 km zwischen Dresden und Leipzig 1839 in Betrieb genommen. Von da an ging der Bau weiterer Strecken schnell voran, insbesondere in Ländern, die nicht über gute Straßen und ein ausgebautes Netz schiffbarer Kanäle verfügten. So wurde Deutschland bereits im Jahr 1898, also im Fontanes letzten Lebensjahr, mit einem Netz von mehr als 31.600 km, was damals fast 20% der europäischen Strecken ausmachte, zu einer Eisenbahnmacht auf dem Kontinent.
Während seiner Reise zum Ritterschlag des Johanniterordens im Jahre 1862 konnte Fontane leider auf dem letzten Abschnitt noch keine Bahnverbindung in Anspruch nehmen, da die 14,6 km lange Bahnstrecke von Kostrzyn (damals Cüstrin, noch mit C geschrieben) nach Słońsk (damals Sonnenburg) erst am 15. Dezember 1896 feierlich eröffnet wurde. Einwohner der umliegenden Dörfer warteten lange auf dieses Ereignis, denn die preußischen Behörden lehnten den Bau dieser Strecke zunächst mit der Begründung ab, dass sie die Gefahr eines Deichbruchs erhöhe. Dies geschah tatsächlich während des Hochwassers von 1888, als das Wasser den Deich in der Nähe von Neu Amerika (heute Żabczyn) auf einer Länge von etwa 100 m durchbrach. Trotz des Widerstands seitens der Behörden überredete Otto Rubow, damaliger Bürgermeister von Sonnenburg, den Geheimrat Friedrich Lenz aus Berlin, Geschäftsführer der Eisenbahnbau- und Betriebsgesellschaft Lenz & Co. GmbH, gemeinsam eine Bahnverbindung zwischen Sonnenburg und Cüstrin zu schaffen. Die Stadt Sonnenburg und die Gesellschaft bauten die Strecke mit eigenen Mitteln.
Es handelte sich um eine normalspurige (Spurweite 1435 mm) Strecke mit auf einem verstärkten Damm direkt neben der bestehenden Straße verlegten 10 m langen Schienenabschnitten auf Holzschwellen. Entlang der Strecke gab es erstmal 3 Haltepunkte: Neu Amerika (Żabczyn), Am Kanal (Twardoszek) und Tschernow (Czarnów). Später wurde der Haltepunkt Kietzerbusch (Chyrzyno) zwischen Cüstrin und Neu Amerika in Betrieb genommen.
Fragment mapy z 1938 r. z zaznaczonym przystankiem kolejowym Nowa Ameryka (Neu Amerika)
Ausschnitt einer Karte aus dem Jahre 1938 mit markiertem Bahnhaltepunkt „Neu Amerika”
Na początku kursowały składy osobowo-towarowe i był spory ruch. W pierwszym roku działania z kolei skorzystało 41 000 podróżnych i przewieziono 17 000 ton towarów. Przewożono siano, słomę, węgiel, drewno, materiały budowlane i nawozy. Sukces linii spowodował, że już z udziałem władz państwowych, w 1906 r. przedłużono ją na wschód - do Krzeszyc, a w 1915 do Rudnicy, gdzie nastąpiło połączenie z linią Sulęcin-Gorzów. Niestety, linia kolejowa z Kostrzyna do Gorzowa została zamknięta i rozebrana w latach dziewięćdziesiątych XX wieku.
Von Anfang an sorgten gemischte Züge mit Personen- und Güterwagen für viel Verkehr. Schon im ersten Betriebsjahr konnte die Kleinbahn Cüstrin-Sonnenburg 41.000 Fahrgäste und 17.000 Tonnen Güter befördern. Es wurden Heu, Stroh, Holz, Kohle, Baumaterial, und Dünger transportiert. Der Erfolg der Kleinbahn führte dazu, dass sie 1906, diesmal schon unter Beteiligung des Staates, ostwärts bis nach Kriescht (Krzeszyce) und 1915 bis nach Hammer (Rudnica) verlängert wurde, womit ein Anschluss an die Strecke Zielenzig-Landsberg (Sulęcin-Gorzów) hergestellt wurde.
Leider wurde die Eisenbahnlinie von Kostrzyn nach Gorzów in den 1990er Jahren stillgelegt und schließlich abgebaut.
Rozkład jazdy pociągów na trasie Kostrzyn – Rudnica, 1935 r.
Fahrplan der „Kleinbahn“ Küstrin-Hammer aus dem Jahre 1935
A skąd nazwa Nowa Ameryka?
W końcu XVIII w. z inicjatywy króla Prus Fryderyka Wielkiego Warciańskie Błota, czyli dolina dolnej Warty między Gorzowem a Kostrzynem, zostały zmeliorowane i skolonizowane. Nowym wsiom nadawano wtedy egzotyczne nazwy takie jak: New York, Saratoga, Annapolis, Hampshire, Jamaika, Ceylon. Nazwy amerykańskie pojawiły się w podobnym czasie, kiedy powstawały Stany Zjednoczone Ameryki Północnej, a ostatnią osadą założoną w 1833 roku po zbudowaniu drogi ze Słońska do Kostrzyna była właśnie Neu Amerika (Nowa Ameryka). Te niezwykłe nazwy niestety nie zachowały się, dawna Neu Amerika to dziś Żabczyn.
W XIX wieku na osuszonych mokradłach rozwinęła się hodowla bydła mlecznego i produkcja siana. W latach, kiedy pogoda pozwalała na zebranie dużych ilości dobrego siana, nadwyżki niewykorzystane jako pasza dla bydła były sprzedawane. Z uwagi na wysoką jakość, siano trafiało nawet do Berlina, m.in. dla koni kawaleryjskich. Początkowo wożono je wozami konnymi, a po uruchomieniu kolei na stacji w Słońsku działała wyspecjalizowana spółka, która zajmowała się prasowaniem siana i jego dalszą sprzedażą. Współcześnie okoliczne tereny nadal są wykorzystywane do produkcji siana i hodowli bydła, głównie ras mięsnych.
Po drugiej stronie Odry, osuszone w połowie XVIII wieku mokradła zwane Łęgami Odrzańskimi (Oderbruch) wykorzystywane były inaczej. Jak? O tym więcej dowiesz się, jeśli odwiedzisz skrytki „Flussauen – Fontane #18“ [pol. „Łęgi nadrzeczne – Fontane #18“] i „Berliner Garten – Fontane #19“ [pol. „Ogród Berlina – Fontane #19“] po niemieckiej stronie Odry.
Und woher stammt die Bezeichnung Neues Amerika?
Ende des 18. Jahrhunderts, auf Initiative des preußischen Königs Friedrich des Großen, wurde das Warthebruch, d.h. das untere Tal der Warthe zwischen Landsberg an der Warthe (Gorzów Wlkp.) und Cüstrin (Kostrzyn nad Odrą), urbar gemacht und kolonisiert. Die neu angelegten Dörfer erhielten exotische Namen wie New York, Saratoga, Annapolis, Hampshire, Jamaika, Ceylon. Amerikanische Namen stammen aus der Zeit, als die Vereinigten Staaten von Amerika gegründet wurden, und das letzte Vorwerk, das kurz nach dem Bau der Straße von Słońsk nach Kostrzyn im Jahre 1833 angelegt wurde, hieß Neu Amerika. Diese ungewöhnlichen Ortsnamen verschwanden leider aus den Landkarten, das ehemalige Neu Amerika heißt heute Żabczyn.
Im 19. Jahrhundert entwickelten sich in dem trockengelegten Warthebruch vor allem die Milchwirtschaft und die Heugewinnung. In Jahren, in denen dank guten Wetterverhältnissen große Mengen an gutem Heu geerntet werden konnten, wurden die Überschüsse, die nicht als Viehfutter vor Ort verwertet wurden, verkauft. Wegen seiner hohen Qualität wurde das Heu aus dem Warthebruch sogar nach Berlin geschickt, unter anderem für Kavalleriepferde. Anfänglich wurde das Heu mit Pferdefuhrwerken transportiert, und nach der Inbetriebnahme der Kleinbahn wurde am Bahnhof Sonnenburg sogar ein spezialisiertes Unternehmen, die Heuversandstelle GmbH, gegründet, welches das Heu presste und weiterverkaufte.
Heutzutage spezialisiert sich die Landwirtschaft in der Umgebung immer noch auf die Heugewinnung und die Rinderzucht, allerdings diesmal hauptsächlich auf Fleischrassen.
Auf der anderen Seite der Oder wurden die Mitte des 18. Jahrhunderts trockengelegten Überschwemmungsgebiete, Oderbruch genannt, anders genutzt. Wie? Mehr dazu erfahren Sie, wenn Sie die Caches „Flussauen – Fontane #18“ und „Berliner Garten – Fontane #19“ auf der deutschen Seite der Oder besuchen.
Skrytka została umieszczna na terenie Parku Narodowego "Ujście Warty" za zgodą dyrekcji PNUW.
Jest to mały pojemnik, w którym poza logbookiem i ołówkiem mogą zmieścić się TB, woodcoiny i inne gadżety.
Czasami możesz spotkać tu wędkarzy. Proszę zachowaj szczególną ostrożność podczas poszukiwań i nie zdemaskuj miejsca ukrycia przypadkowym osobom.
Der Cache wurde im Gebiet des Nationalparks „Ujście Warty“ dank freundlicher Genehmigung der Parkdirektion versteckt.
Der Cache ist ein kleiner Behälter, der neben Logbuch und Bleistift auch einen Travelbug, Woodcoins, Zertifikate für die ersten 3 Finder und andere Giveaways enthalten kann.
Manchmal begegnet man hier Anglern. Seien Sie bitte bei der Suche besonders vorsichtig, um den Versteckort den Unbeteiligten nicht zu verraten.