| Op 30 juli 1943 vielen er in Oud- Heverlee, vlakbij het Zoet Water, 300 doden bij een bomaanslag van het verzet op een Duits militair transport. Zo staat het althans beschreven in verschillende historische werken over de oorlog. Volgens het boek “De vijand te lijf, De Belgen in het verzet” (W. Meyers en F Selleslagh, Helios Antwerpen-Amsterdam) was dit een van de bloedigste aanslagen in de geschiedenis van het gewapend verzet in België. Bij de slachtoffers een Duitse generaal, meer dan twintig officieren en 285 soldaten. En ongelukkig genoeg ook twee Belgen: de onverwachts in het station van Leuven opgeëiste machinist en stoker.
De aanslag werd uitgevoerd door vijf leden van het gewapend verzet uit het Leuvense onder leiding van Pierre-Charles Hermans. Twee van hen schreven na de oorlog een gedetailleerd activiteitsverslag over hun verzetsdaden. Allicht mede aan de hand van die verslagen publiceerde de Leuvense commandant van dit partizanen-korps, de onlangs overleden Louis Van Brussel, het relaas in zijn boek “Partizanen in Vlaanderen”.
Het gebeurde allemaal aan de koebrug bij het Zoet Water in Oud-Heverlee. Het brugje staat er nog steeds. U kan het vinden als u van het Zoet Water in de richting van Weert wandelt langs de Waversebaan. De eerste aardeweg rechts leidt u na een honderdtal meter tot bij het bakstenen spoorwegbrugje, het decor van deze actie. Verder wandelen kan daar niet, daar begint het afgesloten deel van het natuurreservaat de Doode Beemde.
Het relaas van een bomaanslag
Op die zomernacht in 1943 waren de vier mannen (een van hen vermeldt in zijn verslag echter een vijfde deelnemer met naam en toenaam) “al lang voor het voorziene uur ter plaatse, geduldig wachtend . Wij hadden precieze inlichtingen verkregen nopens de doortocht van een belangrijk troepentransport, belangrijk in kwantiteit en kwaliteit. Verschillende troepentransporten, waarvan echter de lading bestond uit materiaal reden ons voorbij. Het was slechts na een paar minuten voor het voorziene uur dat ik, geholpen door Lismont R, terwijl twee andere weerstanders de wacht hielden, de lading plaatste. Het was hier voor de eerste maal dat ik een door mij zelf uitgevonden elektrische zelfontsteking (door de locomotief) uitprobeerde.” schrijft Pierre – Charles Hermans.
Van Brussel beschrijft in zijn boek de rest van het verhaal: “Bij gebrek aan springstof gebruiken ze een obus van 75mm waarvan de ontsteker vervangen is door een elektrische knalkoker en een weinig springstof.(...) Reeds tijdens het plaatsen van de lading rijden hen een paar met kanonnen en voertuigen geladen treinen voorbij. Rond 3u30 is alles klaar en als uit de richting Leuven een nieuw konvooi in aantocht is, wacht men tot het vlakbij de springlading is alvorens het spoor op te blazen. Onder een oorverdovend gekraak stort het ganse transport van de metershoge spoordijk naar beneden. De resultaten overtreffen alle verwachtingen. Zonder het te weten hebben onze PA (partizanen nvdr) toevallig een stafcompagnie uitgekozen. De manschappen zitten in de open deuren van de goederenwagons of tussen de kanonnen en voertuigen boven op de platte wagens. Bij de eerste klap slaan al de deuren dicht en worden massa’s armen en benen letterlijk afgesneden. Als dan heel het konvooi in de diepte stort worden de Duitsers met tientallen door de rollende wagons, voertuigen en geschut verpletterd. Erger nog was het vooraan gesteld. Vlak achter de locomotief was een tweede-klasse-rijtuig vastgemaakt waarin de officieren hadden plaatsgenomen. In haar val kipte de locomotief nu dit rijtuig over zich heen zodat het met de wielen naar boven naast de berm kwam te liggen. De locomotief volgde en stortte zich ondersteboven op het rijtuig dat totaal verpletterd werd. Dat het aantal slachtoffers zeer hoog was wisten wij reeds ’s anderendaags toen onze inlichtingenverantwoordelijke zich ter plaatse begaf en zich, voorzien van een spoorwegpet, handig mengde tussen de opruimende arbeiders en de Duitsers. Wij moesten echter wachten tot bij de aanhouding van de Leuvense Gestapo-leiders, na de bevrijding, om het juiste aantal doden te kennen. Eén generaal, twee kolonels, en een twintigtal officieren en circa 265 soldaten en onderofficieren sneuvelden. (...) In een eerste reactie dachten de Duitsers 50 gijzelaars in de streek aan te houden, doch waarschijnlijk beducht voor de averechtse uitwerking van deze maatregel, verklaarden zij later dat deze actie het werk van Engelse parachutisten geweest kon zijn.” Een Duitse soldaat nam foto’s van de hele ramp en bracht die binnen bij een Leuvens fotograaf om te ontwikkelen. Die bewaarde enkele afdrukken voor zichzelf, waarvan na de oorlog nog vele kopies werden gemaakt.
De balans: 300 doden ?
Voor het verzet was het vrij moeilijk in die tijd om een correct beeld te krijgen van de resultaten van hun acties . Zeker als die meteen door militairen werden afgeschermd. Hermans schrijft daarover in zijn verslag het volgende: “De resultaten, trouwens door de Leuvense gestapisten Janssens en Feignaert tijdens hun proces bevestigd, waren 185 Duitse soldaten en 85 officieren, waaronder een generaal en twee kolonels gedood. (...) Het eigenaardige in deze zaak was dat de bezetter geen vergeldingsmaatregelen trof, niettegenstaande hij dit in het begin aangekondigd had. Dit mag toegeschreven worden aan het feit dat hij van het gebruikte materiaal enkel een stuk elektrische draad van Engelsch fabricaat terugvond, waardoor hij concludeerde dat deze daad toe te schrijven was aan Engelse valschermspringers. “
Vranckx vermeldt in zijn activiteitsverslag over deze aanslag dat “200 tot 250 duitschers gedood werden “ en dat de spoorlijn verscheidene dagen geblokkeerd was. In de archiefstukken van Van Brussel bevindt zich ook een rapport dat kennelijk uit 1943 dateert en waarin een ooggetuige (de man met spoorwegpet die zich onder de arbeiders mengde uit het verhaal van Van Brussel ?) volgend verslag doet: “In ’t geheel zijn 14 spoorwagens ontspoord. De wanorde was verschrikkelijk, wagens lagen om of staken in elkaar. Gekwetsten en doden lagen verstrooid. Karren en geschut lagen van en tusschen de wagens. Boeken en geschriften (allemaal duitsch) kousen, vernielde proviandkisten en kleedingstukken lagen in wanorde door elkaar. Een deur 3de klas lag nevens de lokomotief. Wrakstukken werden ongeveer 50 meters de weide ingeslingerd. (...) Dooden: duitsche bron: 16 + 3 vermisten. Betrouwbare bron van het eerste oogenblik tusschen de 40-60. Bewijs daarvan: Kort na het gebeurde zijn er twee groote autocamions merk Eisenbahn ter plaatse verschenen. Zijn verschillende malen in richting Leuven over en weer gereden; hetgeen ze vervoeren dekken ze met roode dekens. Gekwetsten: Duitsche bron: onbekend. Betrouwbare bron minstens 150 licht en zware. De burgemeester van Sint-Joris- Weert heeft zelf met eigen auto 3 maal naar Leuven gekwetsten vervoerd. Auto 6 zitplaatsen. Duitsche auto’s en camions vervoerden er ook. Op 2 augustus heeft de stadsgrafdelver op Duitsch bevel 7 graven voor officieren moeten delven op stadskerkhof. Spoorwegschade: de 2 lijnen waren versperd tot 17 uur namiddag waarna een richting dinsdag 3 augustus vrij was. Om 21 uur ’s avonds waren er nog ongeveer 30 werklieden aan het werk. Kort na het gebeurde dreigde een officier 50 burgers te fusilleren. Eenigen tijd daarna verschenen 16 Feldgendarmen die twee per twee patrouille dienst in boscchen en veld gedaan hebben. Ook is er een autobus gekomen die de overblijvende onder- en officieren heeft vervoerd. Bestemming onbekend.” 300 doden ?
Dit hele verhaal uit verzetsbronnen lokt nogal wat argwaan uit met betrekking tot de omvang van de resultaten. 300 doden is wel erg veel. En daarbij een generaal, twee kolonels en een 20tal officieren ? En dat zonder dat er veel Duitse tegenmaatregelen genomen werden. De Duitsers waren doorgaans niet mals voor de burgerbevolking. Al in 1940 werden er in de provincie Brabant affiches opgehangen op bevel van de Duitse overheid met het duidelijke dreigement om “desnoods de mannen van 18 tot 45 jaar in ballingschap weg te voeren” als sanctie voor “alle handelingen der bevolking tegen de veiligheid harer legers”. Het tarief voor één dode Duitsers was tien Vlamingen, werd gezegd. Elders waren hogere tarieven in voege: in Servië had Hitler het bevel uitgevaardigd dat er voor iedere vermoorde Duitser 100 Serviërs zouden worden omgebracht, en voor iedere gewonde Duitser vijftig. Hier gebeurde er merkwaardig genoeg niets. Omdat men de aanslag aan Engelse valschermspringers toeschreef ?
Een eerste zoektocht om meer te vernemen over deze aanslag leverde ons niet zoveel op. Een verwijzing in het boek van Van Brussel naar het Leuvense stadsarchief leidde naar een andere publicatie van Van Brussel met hetzelfde verhaal. In het eerder aangehaalde boek van Meyers en Selleslagh worden de cijfers van Van Brussel overgenomen. En die cijfers liggen wat hoger dan wat gemeld wordt in de activiteitsverslagen van de uitvoerders van deze aanslag.
Hoe deze virtual loggen :
* Links en rechts onder de brug staan dezelfde initialen bestaande uit 3 letters . Stuur me deze 3 letters via mail of message center door.
• Post een foto in je log van jezelf of een persoonlijk item met de koebrug op de achtergrond.( natuurlijk zonder de drie letters)
logs die niet voldoen aan deze voorwaarden worden verwijderd.
succes
Englisch version
On July 30, 1943, 300 people were killed in a bomb attack on a German military transport in Oud-Heverlee, near the Zoet Water. At least that is how it is described in various historical works about the war. According to the book “The Enemy, The Belgians in the Resistance” (W. Meyers and F Selleslagh, Helios Antwerp-Amsterdam) this was one of the bloodiest attacks in the history of the armed resistance in Belgium. The victims included a German general, more than twenty officers and 285 soldiers. And unfortunately also two Belgians: the engineer and stoker unexpectedly claimed at the Leuven station.
The attack was carried out by five members of the armed resistance from Leuven, led by Pierre-Charles Hermans. Two of them wrote a detailed activity report about their acts of resistance after the war. Probably partly on the basis of those reports, the Leuven commander of this partisan corps, the recently deceased Louis Van Brussel, published the story in his book “Partisans in Flanders”.
It all happened at the cow bridge near the Zoet Water in Oud-Heverlee. The bridge is still there. You can find it if you walk from the Zoet Water in the direction of Weert along the Waversebaan. After about a hundred meters, the first dirt road on the right leads you to the brick railway bridge, the setting for this action. It is not possible to continue hiking there, as the closed part of the Doode Beemde nature reserve begins there.
The story of the bombing.
On that summer night in 1943, the four men (one of them, however, mentions a fifth participant by name in his report) “were on the scene long before the scheduled hour, patiently waiting . We had obtained precise information concerning the passage of an important troop transport, important in quantity and quality. Several troop transports, the cargo of which consisted of material, however, passed us. It was only a few minutes before the allotted hour that I, aided by Lismont R, while two other resistance fighters stood watch, placed the charge. It was here for the first time that I tried an electrical self-ignition (by the locomotive) invented by myself.” writes Pierre-Charles Hermans.
Van Brussel describes the rest of the story in his book: “Due to a lack of explosives, they use a 75mm shell, the detonator of which has been replaced by an electric firecracker and a little explosive.(...) Already driving while placing the charge a few trains loaded with guns and vehicles passed them. Everything is ready around 3.30 am and when a new convoy is approaching from Leuven, they wait until it is close to the explosive charge before blowing up the track. Under a deafening crack, the entire transport falls from the meter high railway embankment. The results exceed all expectations. Unwittingly, our PA chose a staff company by chance. The men sit in the open doors of the freight cars or between the cannons and vehicles on top of the flat cars. At the first blow, all the doors slam shut and masses of arms and legs are literally cut off. When the entire convoy plunges into the depths, the Germans are crushed by the rolling wagons, vehicles and guns by the dozen. Worse still, it had been put forward. Just behind the locomotive was a second-class carriage in which the officers had taken their seats. In its fall, the locomotive now tipped this carriage over itself so that it came to lie with the wheels upwards next to the verge. The locomotive followed and crashed upside down onto the carriage which was totally crushed. We already knew that the number of victims was very high the next day when our intelligence officer went to the spot and, wearing a railway cap, cleverly mixed himself between the clearing workers and the Germans. However, we had to wait until the arrest of the Leuven Gestapo leaders, after the liberation, to know the correct number of dead. One general, two colonels, and about twenty officers and about 265 soldiers and non-commissioned officers were killed. (...) In an initial reaction, the Germans thought they were holding 50 hostages in the area, but probably apprehensive about the counterproductive effect of this measure, they later stated that this action could have been the work of English paratroopers.” A German soldier took pictures of the entire disaster and brought them in to a Leuven photographer for development. He kept a few prints for himself, of which many copies were made after the war.
The balance: 300 dead ?
It was quite difficult for the resistance at that time to get a correct picture of the results of their actions. Especially if they were immediately shielded by the military. Hermans writes the following about this in his report: “The results, confirmed by the Leuven gestapists Janssens and Feignaert during their trial, were 185 German soldiers and 85 officers, including a general and two colonels killed. (...) The peculiarity of this case was that the occupying forces did not retaliate, despite having announced this at the beginning. This may be attributed to the fact that of the material used he only found a piece of electrical wire of English manufacture, which led him to conclude that this act was attributable to English parachutists.
Vranckx mentions in his activity report on this attack that “200 to 250 Germans were killed” and that the railway was blocked for several days. Van Brussel's archive documents also contain a report, which apparently dates from 1943, in which an eyewitness (the man with a railway cap who mixed with the workers from Van Brussel's story?) reports the following: rail cars derailed. The disorder was terrible, cars overturned or got stuck. The hurt and the dead lay scattered. Carts and guns lay from and between the wagons. Books and writings (all German) stockings, destroyed victuals and clothes lay in disarray. A 3rd class door was next to the locomotive. Wreckage was thrown about 50 meters into the meadow. (...) Dead: German source: 16 + 3 missing. Reliable source from the first moment between 40-60. Evidence of this: Shortly after the incident, two large motor vehicles brand Eisenbahn appeared on site. Have driven back and forth several times in the direction of Leuven; what they carry they cover with red blankets. Injured: German source: unknown. Reliable source at least 150 light and heavy. The mayor of Sint-Joris-Weert himself has transported injured persons to Leuven 3 times with his own car. Car 6 seats. German cars and trucks also transported there. On August 2, the city gravedigger had to dig 7 graves for officers in the city cemetery on German orders. Railway damage: the 2 lines were blocked until 5 pm, after which one direction was free on Tuesday 3 August. At 9 p.m., about 30 workmen were still at work. Shortly after the incident, an officer threatened to shoot 50 civilians. Some time afterwards 16 Feldgendarmen appeared, who were on patrol two by two in forests and fields. A bus has also arrived to transport the remaining NCOs and officers. Destination unknown." 300 dead?
This whole story from resistance sources raises quite a bit of suspicion regarding the magnitude of the results. 300 deaths is a lot. And a general, two colonels and about 20 officers? And that without many German countermeasures being taken. The Germans were generally not kind to the civilian population. As early as 1940, posters were hung up in the province of Brabant on the orders of the German government with the clear threat to “if necessary take the men from 18 to 45 years old into exile” as a sanction for “all acts of the population against the safety of its armies.” ”. The rate for one German dead was ten Flemish, it was said. Elsewhere, higher rates were in force: in Serbia, Hitler had ordered 100 Serbs to be killed for every murdered German, and fifty for every wounded German. Strangely enough, nothing happened here. Because they attributed the attack to English parachutists?
An initial search to learn more about this attack did not yield much. A reference in Van Brussel's book to the Leuven city archives led to another Van Brussel publication with the same story. In the previously quoted book by Meyers and Selleslagh, the figures of Van Brussel are adopted. And those figures are somewhat higher than what is reported in the activity reports of the perpetrators of this attack.
How to log this virtual:
• Left and right under the bridge are the same initials consisting of 3 letters. Send me these 3 letters by mail or message center.
• Post a picture in the log of yourself or a personal item with the cow bridge in the background. (Of course without the three letters)
Logs that do not meet these conditions will be deleted.
Good luck
Virtual Rewards 3.0 - 2022-2023
This Virtual Cache is part of a limited release of Virtuals created between March 1, 2022 and March 1, 2023. Only 4,000 cache owners were given the opportunity to hide a Virtual Cache. Learn more about Virtual Rewards 3.0 on the Geocaching Blog.
|