Koźlarz dębowy (Leccinum quercinum)
Nazywany też: koźlarz babka forma dębowa, kozak dębowy, kraśniak dębowy, panek dębowy, pociech dębowy, poddębiak
Koźlarz dębowy to grzyb jadalny, ale zasługujący na ochronę przedstawiciel rodziny borowikowatych Boletaceae, w Polsce spotykany głównie w górach i na wyżynach. Na Czerwonej Liście gatunków ginących i rzadkich w naszym państwie figuruje z kategorią I – nieokreślony.
Koźlarz dębowy zawiązuje owocniki stosunkowo długo, zależnie od wysokości nad poziomem morza oraz ekspozycji stoku, od czerwca-lipca do października-listopada.
Zasięg koźlarza dębowego budzi spory wśród fachowców, albowiem trudno odróżnić od wielu innych koźlarzy zbliżonych do koźlarza babki. Rośnie niemal w całej Europie, od wielu innych koźlarzy zbliżonych do koźlarza babki. Rośnie niemal w całej Europie, od śródziemnomors kiego południa po tajgi Finlandii, na zachodzie także w parkach i na cmentarzach. Być może grzyb ten rośnie także w obu Amerykach i na Dalekim Wschodzie. Koźlarz dębowy - jak wskazuje nazwa gatunkowa - mikoryzuje z dębami: szypułkowym i bezszypułkowym w Polsce, inwazyjnym u nas dębem czerwonym, na południu Europy także omszonym. Według niektórych autorów może współżyć także z grabem.
Liczba stanowisk oraz liczebność koźlarzy dębowych wymagają jeszcze wielu badań. Dawni mikolodzy podawali go wyłącznie z południa kraju. Przybywa jednak notowań tego koźlarza z łódzkiego (okolice Wieruszowa, Pabianic i Radomska), nawet mazowieckiego (okolice Czernic Borowych) i zachodniopomorskiego (pod Kołobrzegiem).
Koźlarz dębowy posiada owocniki z kapeluszami 4-20 cm średnicy, o wielorakich, co więcej zmieniających się z wiekiem odcieniach oranżów, czerwieni i bordów przechodzących w brązy.
Rurki białawe, brudno ochrowe albo brązowawe, co raz ciemniejsze z wiekiem, 15-35 mm długie.
Pory k. dębowego są okrągłe, niewielkie, u młodych owocników białawe lub jasno szarawe, u starszych śmietankowe lub jasno żółte.
Kapelusz masywny, mięsisty. U młodych egzemplarzy k. dębowego kulisty, potem półkulisty, u najstarszych poduszkowaty. Mleczka nie wytwarza. Podobnie jak u innych, blisko spokrewnionych koźlarzy (babki, różnobarwnego, pomarańczowożółtego, świerkowego, sosnowego itd.) w dotyku suchy, matowy, nierzadko pilśniowy w dni słoneczne, a nieco lepki w deszczowe i mgliste.
Nóżka centralna, jędrna, pełna w środku, rozszerzająca się u podstawy. U młodych okazów k. dębowego rozdęta, gładka, czerwono-brązowa; u starszych maczugowata bądź walcowata, łuskowata, czarniawa lub ciemnobrązowa. Po wgnieceniu lub nacięciu trzon może przebarwiać się na różne kolory od seledynu (niebiesko-zielonego) po czerwień.
Miąższ o łagodnym smaku i przyjemnej, grzybowej woni. Barwy białej, przekrojony początkowo czerwienieje, by potem przejść w fioletową szarość albo nawet czerń.
Wysyp spor brązowy albo zielonobrązowy. Zarodniki żółtawe, wrzecionowate, z wgłębieniem suprahilarnym lub bez niego, gładkie, mierzą zwykle 4,5-7 x 12,5-19 μm.
Koźlarz dębowy to smaczny, łatwy w transporcie grzyb jadalny.
Zastosowanie koźlarza dębowego nie odbiega od zastosowań pozostałych koźlarzy podobnych do koźlarza babki (sosnowego, świerkowego itd.). Miło smakuje mimo nierzadko okropnego czarnego wyglądu, doskonale nadaje się do suszenia, pieczenia, duszenia, marynowania w occie (może wtedy zachować oryginalne kolory), jednakowoż zasługuje jednak na ochronę z powodu rzadkości.
(Leccinum quercinum)
Kingdom: mushrooms
Phylum: basidiomycetes
Class: mushrooms
Subclass: mushroom-like basidiomycetes
Order: boletus mushrooms
Family: boletus
Type: goater
Species: oak carpenter
Systematic name Leccinum aquercinum
The oak goat (Leccinum aquercinum) - a species of edible mushroom from the boletus family.
Hat
Red-brown. The rim of the hat is thin, the rind around the circumference usually hangs outside the tube in the form of a thin film.
Tubes
First white, then pale gray. Round pores.
Stem
Cylindrical, full, covered from the beginning with brown villi, the densest in the middle.
Pulp
Thick, hard, white. Slight, mild flavor, indistinct smell.
Spore discharge Brown.
It grows from June to November in oak forests.
Edible mushroom: Edible and very tasty, it is especially suitable for stewing and drying.
The billy goat (Leccinum aurantiacum) is similar.
Aby rozwiązać zagadkę należy skompletować układankę :
To solve the puzzle, you need to complete the puzzle:
Koźlarz dębowy (Leccinum quercinum)