Türkçe - Deutsch (unten) - English (below)
Bu Earthcache için küçük bir kaba, örneğin boş bir maden suyu şişesine ihtiyacınız var.
Für diesen Earthcache benötigst du ein kleines Gefäß, zum Beispiel eine leere Mineralwasserflasche.
For this Earthcache you need a small container, for example an empty mineral water bottle.
Türkçe - Kırmızı Su
Jeolojik faaliyetler
Şubat 2023'te tektonik plakaların 17 kilometre derinlikte kayması Türkiye ve Suriye'nin bazı bölgelerinde korkunç bir depreme neden oldu.
Karahayıt ve Pamukkale çevresindeki bölge etkilenmedi. Yine de burada da dünyanın iç kısmında muazzam güçler iş başındadır. Denizli ili bölgesinde çok sayıda ılık veya sıcak su kaynağı bulunmaktadır.
En iyi bilinenleri şüphesiz Pamukkale'nin sinter teraslarıdır. Çıkan ılık su, kar beyazı bir tabaka olarak kristalleşen çok miktarda kalsiyum hidrojen karbonat içerir.
Sarayköy ilçesindeki evler, Kızıldere köyündeki bir jeotermal enerji santrali tarafından ısıtılmaktadır. Çıkan suyun sıcaklığı 55 ile 99 santigrat derece arasındadır.
Birçok farklı yerde bulunan maden suyu farklı şekillerde kullanılmaktadır. Eğer doğru bileşime sahipse içme suyu olarak şişelenir. Ayrıca birçok banyo da vardır. Maden suyunun farklı sağlık sorunları için yararlı olduğu söylenmektedir.
Karahayıt'ın Kırmızı Su
Küçük Karahayıt köyü Pamukkale'ye sadece birkaç kilometre uzaklıktadır. Burada birkaç mineral kaynağı bulunmaktadır. En büyük kaynak Kızıl Su'dır. Romalılar tarafından zaten şifa amacıyla kullanılmıştır.
Su, Pamukkale'nin sinter teraslarını kar beyazına boyarken, Kızıl Su'daki küçük traverten teraslar kırmızı, turuncu ve yeşilin çeşitli tonlarında parlamaktadır.
Bunun nedenini tahmin etmek zor değil: Karahayıt suyu başka mineraller de içerir. Sarı-kırmızı renk değişiminin yaygın olarak bilinen nedeni demir oksitlerdir. Bununla birlikte, demir bileşikleri de yeşilimsi birikintilere neden olabilir. Ancak dikkatli olun: algler de yeşil görünebilir.
Demir ve diğer mineraller
Su derinliklerden yükselirken demir ile temas ederse, demir (II) iyonları (Fe2+) suda çözünür ve kaya boyunca taşınır. Su berraktır, demir (II) iyonları görünmez. Ancak su yüzeye çıktığı anda demir (II) iyonları oksijenle temas eder.
Demir (II) iyonları oksijenle temas ettiğinde çeşitli demir mineralleri oluşabilir. Bunlar çoğunlukla sarı-kahverengi götit FeO(OH) , kırmızı hematit Fe2O3 ve sarı-kahverengi ila siyah limonit FeO(OH) . H2O. Muhtemelen zeytin yeşili ila gri-yeşil demir(II) hidroksit Fe(OH)2 de gözlemlenebilir. Ancak, bu sonuncusu kararlı değildir. Yüzeyde bir süre kaldıktan sonra, genellikle pas olarak bilinen kararlı bir karışım oluşur.
Maden suyunun içerdiği diğer maddeler kalsiyum bikarbonat, karbondioksit, sülfat ve florürdür.
Kalsiyum bikarbonat (kalsiyum hidrojen karbonat, Ca(HCO3)2) traverten iskeletinin oluşumundan sorumludur. Karbondioksiti göremeyiz. Su ne kadar sıcaksa, içinde o kadar az karbondioksit çözünebilir.
Peki ya sülfat? Elbette kimyasal bir analiz yapamayız ve yapmak da istemeyiz. En iyisi sülfürlü (çürük yumurta gibi) kokup kokmadığını burunla kontrol etmektir.
Demirli kaynaklar
Karahayıt'ta daha küçük demirli kaynaklar da vardır.
Güzel gözüküyor. Ama kırmızı renk gerçekten demir oksitten mi geliyor?
Biriken demir bileşikleri çok net bir şekilde görülebilmektedir. Tortular çok uzun bir zaman diliminde oluşmuştur. Suyun sıcaklığı önemli bir rol oynamamaktadır. Ancak, suyun daha fazla miktarda demir içerip içermediğini sormak ilginç olacaktır. Yoksa sadece çok az miktarda mı ve renkli katmanların oluşumu çok çok uzun bir zaman mı aldı? Bu soruyu açıklığa kavuşturmaya yardımcı olabilirsiniz!
Görevler/sorular
1. Doğrudan kaynağa gidin (dikkatli olun, çok kaygan olabilir!). Elinizle çıkan suyun sıcaklığını kontrol edin (ayrıca çok dikkatli olun!). Öyle mi
A) 40°C'den daha sıcak
B) 40°C veya daha soğuk?
2. Kaynaktan doğrudan bir şişeye biraz su (yaklaşık çeyrek litre) dökün ve yanınıza alın. Suyu yaklaşık bir gün bekletin.
Berrak bir çökelti oluştu mu? (Evet/Hayır)
Evet ise, rengi ne?
3. Kaynak bölgesinde sülfür kokusu var mı? Eğer öyleyse, çok mu güçlü yoksa önemsiz mi?
4. Günlüğünüze sizin veya maskotunuzun Kızıl Pınar'da çekilmiş bir fotoğrafını ekleyin.
Lütfen cevaplarınızı tercihen mesaj merkezi aracılığıyla gönderin. E-posta da işe yarar. Her zaman olduğu gibi, cevaplarınızı gönderdikten hemen sonra giriş yapabilirsiniz.
Bu Earthcache ile çok eğlenmenizi dileriz!
Deutsch: Rote Quelle
Geologische Aktivitäten
Im Februar 2023 kam es durch die Verschiebung von tektonischen Platten in 17 Kilometern Tiefe zu dem furchtbaren Erdbeben in Teilen der Türkei und Syriens.
Das Gebiet um Karahayıt und Pamukkale war nicht betroffen. Trotzdem wirken auch hier gewaltige Kräfte im Erdinneren. Im Gebiet der Provinz Denizli gibt es viele warme oder heiße Quellen.
Am bekanntesten sind ohne Zweifel die Sinterterrassen von Pamukkale. Das austretende warme Wasser enthält viel Calciumhydrogenkarbonat, welches als schneeweiße Schicht auskristallisiert.
Die Häuser der Stadt Sarayköy werden von einem geothermischen Kraftwerk im Dorf Kızıldere beheizt. Die Temperatur des austretenden Wasser beträgt zwischen 55 und 99 Grad Celsius.
Das an vielen verschiedenen Stellen vorhandene Mineralwasser wird unterschiedlich genutzt. Bei entsprechender Zusammensetzung wird es als Trinkwasser in Flaschen abgefüllt. Es gibt auch viele Bäder. Das Mineralwasser soll bei unterschiedlichen gesundheitlichen Problemen hilfreich sein.
Die Rote Quelle von Karahayıt
Der kleine Ort Karahayıt liegt nur wenige Kilometer von Pamukkale entfernt. Es gibt hier gleich mehrere Mineralquellen. Die größte Quelle ist die Rote Quelle. Sie wurde bereits von den Römern für Heilzwecke genutzt.
Während das Wasser die Sinterterrassen von Pamukkale schneeweiß färbt, leuchten die kleinen Travertin-Terrassen an der Roten Quelle in verschiedenen Rot-, Orange- und Grüntönen.
Die Ursache dafür ist nicht schwer zu erraten: Das Wasser von Karahayıt enthält andere Mineralien.
Die allgemein bekannte Ursache für gelb-rote Verfärbungen sind Eisenoxide. Eisenverbindungen können aber auch für grünliche Ablagerungen sorgen. Aber Vorsicht: Auch Algen können grün aussehen.
Eisen und andere Minerale
Kommt das Wasser bei seinem Aufstieg aus der Tiefe mit Eisen in Berührung, so lösen sich Eisen-(II)-Ionen (Fe2+) im Wasser und werden durch das Gestein transportiert. Das Wasser ist klar, die Eisen-(II)-Ionen sind nicht sichtbar. In dem Moment jedoch, wenn das Wasser an die Oberfläche tritt, kommen die Eisen-(II)-Ionen mit Sauerstoff in Kontakt.
Beim Kontakt von Eisen-(II)-Ionen mit Sauerstoff können sich verschiedene Eisenminerale bilden. Das sind hauptsächlich gelbbraunes Goethit FeO(OH), rotes Hämatit Fe2O3 und gelbbraunes bis schwarzes Limonit FeO(OH) . H2O. Eventuell kann auch olivgrünes bis graugrünes Eisen(II)-Hydroxid Fe(OH)2 beobachtet werden. Letzteres ist aber nicht stabil. Nach einiger Zeit an der Oberfläche entsteht eine stabile Mischung, die allgemein als Rost bekannt ist.
Weitere im Mineralwasser enthaltene Stoffe sind Kalziumbikarbonat, Kohlendioxid, Sulfat und Fluorid.
Das Kalziumbikarbonat (Kalziumhydrogenkarbonat, Ca(HCO3)2) ist für die Bildung des Travertin-Gerüstes verantwortlich.
Kohlendioxid können wir nicht sehen. Je heißer das Wasser ist, desto weniger Kohlendioxid kann sich darin lösen.
Und Sulfat? Eine chemische Analyse können und wollen wir natürlich nicht durchführen. Am besten ist es, mit der Nase zu prüfen, ob es schwefelig (nach faulen Eiern) riecht.
Eisenhaltige Quellen
In Karahayıt gibt es noch andere, kleinere eisenhaltige Quellen.
Sieht hübsch aus. Aber stammt die rote Farbe wirklich von Eisenoxid?
Die abgelagerte Eisenverbindungen sind sehr gut zu sehen. Die Ablagerungen sind in einem sehr langen Zeitraum entstanden. Die Temperatur des Wassers spielt keine große Rolle. Interessant wäre jedoch die Frage, ob das Wasser größere Mengen an Eisen enthält. Oder ist es nur sehr wenig, und die Entstehung der bunten Schichten hat sehr, sehr lange gedauert? Zur Klärung dieser Frage kannst du mit beitragen!
Aufgaben/Fragen
1. Gehe (vorsichtig, es kann sehr glatt sein!) direkt zur Quelle. Prüfe (ebenfalls sehr vorsichtig!) die Temperatur des austretenden Wassers mit der Hand. Ist es
A) heißer als 40°C
B) 40°C oder kühler?
2. Schöpfe ein wenig Wasser (ca. einen Viertel Liter) direkt aus der Quelle in eine Flasche und nimm sie mit. Lass das Wasser etwa einen Tag stehen.
Hat sich ein deutlicher Niederschlag gebildet? (Ja/Nein)
Wenn ja, welche Farbe hat er?
3. Riecht es im Bereich der Quelle nach Schwefel? Wenn ja, sehr stark oder eher unbedeutend?
4. Füge deinem Log ein Foto von dir oder deinem Maskottchen an der Roten Quelle hinzu.
Bitte sende deine Antworten vorzugsweise über das NachrichtenCenter. Email geht auch. Wie immer darfst du nach Absenden deiner Antworten sofort loggen.
Wir wünschen dir viel Spaß mit diesem Earthcache!
Literatur
https://de.wikipedia.org/wiki/Karahay%C4%B1t
https://www.tiqets.com/de/tickets-die-rote-quelle-von-karahayit-l169076/
https://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/e0c5ad3b0edbdad_ek.pdf
https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/denizli/gezilecekyer/karahayit
Alle Fotos wurden von den Ownern erstellt.
English: Red Spring
Geological activities
In February 2023, the shifting of tectonic plates at a depth of 17 kilometres caused the terrible earthquake in parts of Turkey and Syria.
The area around Karahayıt and Pamukkale was not affected. Nevertheless, enormous forces are at work in the earth's interior here as well. There are many warm or hot springs in the area of Denizli province.
The best known are without doubt the sinter terraces of Pamukkale. The escaping warm water contains a lot of calcium hydrogen carbonate, which crystallizes as a snow-white layer.
The houses in the town of Sarayköy are heated by a geothermal power plant in the village of Kızıldere. The temperature of the water that comes out is between 55 and 99 degrees Celsius.
The mineral water is used in different ways. If it has the right composition, it is bottled as drinking water. There are also many baths. The mineral water is said to be helpful for different health problems.
The Red Spring of Karahayıt
The small village of Karahayıt is only a few kilometres away from Pamukkale. There are several mineral springs. The Red Spring is the largest spring. It was already used by the Romans for healing purposes.
While the water colours the sinter terraces of Pamukkale snow-white, the small travertine terraces at the Red Spring glow in various shades of red, orange and green.
The reason for this doesn't be hard to guess: Karahayıt's water contains other minerals. The commonly known cause of yellow-red discolouration are iron oxides. However, iron compounds can also cause greenish deposits. But be careful: algae can also look green.
Iron and other minerals
If the water comes into contact with iron as it rises from the depths, iron (II) ions (Fe2+) are dissolved in the water and are transported through the rock. The water is clear, the iron (II) ions are not visible. However, when the water leaks at the surface, the iron (II) ions come into contact with oxygen.
When iron (II) ions come into contact with oxygen, various iron minerals can form. These are mainly yellow-brown goethite FeO(OH) , red haematite Fe2O3 and yellow-brown to black limonite FeO(OH) . H2O. Possibly also olive-green to grey-green iron(II) hydroxide Fe(OH)2 can be observed. However, the latter doesn't be stable. After some time on the surface, a stable mixture is formed, which is commonly known as rust.
Other substances contained in mineral water are calcium bicarbonate, carbon dioxide, sulfate and fluoride.
The calcium bicarbonate (calcium hydrogen carbonate, Ca(HCO3)2) is responsible for the formation of the travertine framework. We cannot see carbon dioxide. The hotter the water, the less carbon dioxide can be dissolved in it.
And sulphate? Of course, we cannot and do not want to carry out a chemical analysis. The best thing is to check with the nose whether it smells sulphurous (like rotten eggs).
Ferrous springs
There are other, smaller ferruginous springs in Karahayıt.
Very nice. But does the red color really come from iron oxide?
The deposited iron compounds can be seen very easily. The deposits were formed over a very long period of time. The temperature of the water does not play a major role. However, it would be interesting to know whether the water contains larger amounts of iron. Or is it only very little, and the formation of the coloured layers took a very, very long time? You can help to clarify this question!
Tasks/questions
1. Go (carefully, it can be very slippery!) directly to the spring. Check with your hand (also very carefully!) the temperature of the water coming out. Is it
A) hotter than 40°C
B) 40°C or cooler?
2. Fill a little bit water (about a quarter of a litre) directly from the spring into a bottle and take it with you. Let the water stand for about a day.
Has a clear precipitation formed? (Yes/No)
If yes, what colour is it?
3. Does it smell of sulphur in the area of the spring? If yes, very strong or rather insignificant?
4. Add a photo of you or your mascot at the Red Spring to your log.
Please send your answers preferably via the message centre. Email is also acceptable. As always, you may log immediately after submitting your answers.
We wish you a lot of fun with this Earthcache!