KRASNALKA GEOLOŻKA Z JAWOROWEJ
DWARF GEOLOGIST FROM JAWOROWA
Nie od dziś wiadomo, że krasnale od dawien dawna zamieszkują Wrocław. Spotkać je można w pobliżu skwerów, na ulicach, parapetach, a nawet lampach. Specjalizują się w wielu dziedzinach – są uznanymi lekarzami, programistami, artystami, podróżnikami i oczywiście geologami! Gdyż znaną profesją tych niskiego wzrostu istot jest geologia, górnictwo i metalurgia.
Przed budynkiem Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego przy alei Jaworowej 19 we Wrocławiu od 2019 r. szczegółowe obserwacje geologiczne prowadzi przesławna Krasnalka Geolożka, przez niektórych zwana Geosią (fig. 1). Jak na prawdziwą geolożkę przystało, jest przygotowana do pracy w terenie i wyposażona w:
- długie spodnie i kurtkę, chroniące przed deszczem, kleszczami i komarami,
- buty trekkingowe,
- plecak z prowiantem i wodą,
- kompas geologiczny, służący do pomiarów biegu i upadu warstw geologicznych,
- młotek geologiczny do pobierania próbek skalnych,
- oraz latarkę czołówkę przydatną do pracy w mroku.
Po jej prawej stronie rozpościera się mapa geologiczna Sudetów, gdyż głównym obiektem badań Krasnalki Geolożki oraz Oddziału Dolnośląskiego PIG-PIB są Sudety i ich przedpole.
Fig. 1 Krasnalka Geolożka z Jaworowej. Fot. Paweł Derkowski
Krasnalka Geolożka wnikliwie bada strukturę (czyli budowę wewnętrzną) głazu narzutowego (o wadze ok. 13,5 ton), przeniesionego przez lodowiec na obszar Wrocławia podczas plejstoceńskich zlodowaceń. Ten EarthCache nie dotyczy bowiem samego głazu narzutowego, a struktury tej skały. Krasnalka zastanawia się, którą z dwóch struktur skał magmowych - porfirową czy porfirowatą wytypować do opisu głazu.
Pierwsza z nich, struktura porfirowa (fig. 2) opisuje skałę zbudowaną z większych, widocznych gołym okiem kryształów tkwiących w cieście skalnym złożonym z niedostrzegalnych gołym okiem kryształów. Jest ona typowa dla skał wulkanicznych i subwulkanicznych, np. riolitów.
Fig. 2 Struktura porfirowa w riolicie. Fot. Weronika Pratkowiecka
Drugi rodzaj, struktura porfirowata (fig. 3), odnosi się do skały, w której wszystkie składniki mineralne są dobrze dostrzegalne i w pełni wykształcone, jednak część kryształów wyróżnia się znacznie większymi rozmiarami od pozostałych. Jest charakterystyczna dla skał głębinowych, np. granitów.
Fig. 3 Struktura porfirowata w granicie. Fot. Weronika Pratkowiecka
Krasnalka Geolożka, jak również głaz, na którym siedzi, są dobrze widoczne zza ogrodzenia Oddziału Dolnośląskiego PIG-PIB. Podejść do niej bliżej można w godzinach pracy Krasnalki oraz pozostałych geologów z PIG-PIB: w dni powszednie od 6:00 do 18:00.
Aby zalogować EC musisz odwiedzić miejsce i przesłać odpowiedzi na pytania:
- Kto poznał choć jednego krasnala, ten wie, że uwielbiają płatać figle. Teraz to Ty odpowiedz na pytanie: która ze struktur - porfirowa czy porfirowata jest charakterystyczna dla głazu narzutowego znajdującego się przy budynku Oddziału Dolnośląskiego PIG-PIB?
- Czy skała jest warstwowana?
- W ramach wdzięczności za rozwiązanie geologicznej zagwozdki – Krasnalka Geolożka zaprasza do zdjęcia. Pochwal się nim, wysyłając je do nas w wiadomości prywatnej. Jeżeli chcesz je wrzucić do logu pamiętaj, aby nie spojlerować odpowiedzi do poprzednich pytań!
UWAGA! Do zalogowania tej skrytki EarthCache wymagane jest wysłanie odpowiedzi do zadań przez profil PIG_PIB. Logować można po wysłaniu rozwiązań, nie czekając na wiadomość z naszej strony. Logi bez wysłanych odpowiedzi będą kasowane w ciągu 14 dni.
It has been known for a long time that dwarfs have been living in Wrocław for a long time. You can meet them near squares, on streets, windowsills and even lamps. They specialize in many fields - they are established doctors, programmers, artists, travelers and of course geologists! Because well-known professions of these short creatures are geology, mining and metallurgy.
In front of the building of the Polish Geological Institute - National Research Institute at Aleja Jaworowa 19 in Wrocław, since 2019, detailed geological observations have been carried out by the famous Dwarf Geologist, by some called Geosia (fig. 1). As befits a real geologist, she is prepared to work in the field and equipped with:
- long trousers and a jacket to protect against rain, ticks and mosquitoes,
- trekking shoes,
- backpack with picnic lunch and water,
- a geological compass, used to measure the strike and dip of geological beds,
- a geological hammer for collecting rock samples,
- and a headlamp for working in the dark.
On her right side there is a geological map of the Sudety Mountains, as the main object of research of Dwarf Geologist and the Lower Silesian Branch of the Polish Geological Institute are the Sudety Mountains and their foreground.
Dwarf Geologist thoroughly studies the structure (i.e. the internal structure) of an erratic boulder (weighing about 13.5 tons), moved by a glacier to the area of Wrocław during the Pleistocene glaciations. This EarthCache does not concern the erratic boulder itself, but the structure of this rock. Krasnalka wonders which structure of igneous rocks - porphyry or porphyry - to choose to describe the boulder.
The first one, the porphyry structure (fig. 2) describes a rock built of larger, visible to the naked eye, crystals embedded in a rock mass composed of crystals imperceptible to the naked eye. It is typical for volcanic and subvolcanic rocks, e.g. rhyolites.
The second type, porphyritic structure (fig. 3), refers to a rock in which all mineral components are clearly visible and fully crystalized, but some crystals are much larger than others. It is characteristic of igneous rocks, such as granites.
Dwarf Geologist, as well as the boulder on which she is sitting, are clearly visible from behind the fence of the building. You can get closer during the working hours of Dwarf Geologist and other geologists from the Lower Silesian Branch of the Polish Geological Institute: on weekdays from 6:00 to 18:00.
To log the EC you need to visit the place and send answers to the questions:
- Anyone who has met at least one dwarf, knows that they love to play pranks. Now, You have to answer the question: which of the structures - porphyry or porphyritic - is characteristics of the erratic boulder next to the building?
- Is the rock layered?
- As gratitude for solving the geological conundrum - Dwarf Geologist invites you to take a photo with her. Send it to us in a private message. If you want to put them in the log, remember not to spoiler the answers to previous questions!
WARNING! To log this EC you have to send the answers to PIG_PIB profile. You can log after sending the answers, without waiting for our reply. Logs without answers will be deleted within 14 days!
Literatura / References:
- Manecki, A. & Muszyński, M., 2008. Przewodnik do petrografii. Kraków, Wydawnictwa AGH.
Grafika w tle / Background graphics: Pixabay.com
