Pomnik Obrońców Wybrzeża
Westerplatte Monument
Celem edukacyjnym tej EarthCache jest poznanie granitu Strzegom, z którego zbudowany jest ten piękny pomnik.Stworzyłem tę EarthCache, aby wyrazić mój szacunek dla Polski i tych żołnierzy, którzy polegli w czasie drugiej wojny światowej.
The learning objective of this EarthCache is to learn about Strzegom granite, which this beautiful monument is built from.I created this EarthCache to show my respect for Poland and the soldiers who fell during World War II.
Granit strzegomski – potoczna nazwa głównej skały wchodzącej w skład jednostki geologicznej masyw strzegomski (masyw Strzegom-Sobótka) na bloku przedsudeckim (Przedgórzu Sudeckim).
Z granitu strzegomskiego zbudowane jest podłoże zachodniej części Przedgórza Sudeckiego – Wzgórz Strzegomskich, Równiny Świdnickiej oraz zachodnich zboczy Masywu Ślęży. Powstanie tej skały datowane jest na 308–294 mln lat temu[1][2]. Miało to miejsce w czasie orogenezy waryscyjskiej.
Strzegom granite – the common name for the main rock forming part of the geological unit known as the Strzegom Massif (Strzegom-Sobótka Massif) in the Fore-Sudetic Block (Fore-Sudetic Foreland).
The western part of the Fore-Sudetic Foreland – Strzegom Hills, Świdnica Plain, and the western slopes of the Ślęża Massif – is underlain by Strzegom granite. The formation of this rock is dated to 308–294 million years ago. This occurred during the Variscan orogeny.
Charakterystyka
Granit strzegomski składa się głównie z plagioklazu, kwarcu, biotytu, rzadziej hornblendy. Występują w nim liczne ciała pegmatytowe, szliry zbudowane z minerałów ciemnych. Pocięty jest młodszymi żyłami aplitów oraz żyłami kwarcowymi. Słynne są pegmatyty strzegomskie i ich minerały.
Granit strzegomski odznacza się barwą jasnoszarą lub niekiedy żółtawą, strukturą jednorodną, jawnokrystaliczną, pełnokrystaliczną, teksturą bezkierunkową. Skała ta charakteryzuje się doskonałymi parametrami technologicznymi, posiada wysoką wytrzymałość na ściskanie i ścieranie, niską nasiąkliwość i wysoką mrozoodporność. Granity te, głównie odmiana hornblendowo-biotytowa, charakteryzują się też wysoką blocznością, która wiąże się z istnieniem w górotworze systemu regularnych spękań, tzw. ciosu, w tym zwłaszcza ciosu poziomego (pokładowego). Ułatwia to pozyskiwanie stosunkowo dużych bloków o prostopadłościennym kształcie oraz późniejszą produkcję kostki brukowej, krawężników czy kamienia murowego. Są to skały o wysokich walorach dekoracyjnych, dobrze poddające się obróbce uszlachetniającej (polerowanie i nadawanie dekoracyjnych faktur).
Characteristics
Strzegom granite consists mainly of plagioclase, quartz, biotite, and less commonly hornblende. It contains numerous pegmatite bodies and schlieren composed of dark minerals. It is intersected by younger aplite veins and quartz veins. Strzegom pegmatites and their minerals are famous.
Strzegom granite is characterized by its light gray or sometimes yellowish color, homogenous structure, holocrystalline texture, and an even, granular texture. This rock has excellent technological properties, including high compressive and abrasion strength, low water absorption, and high frost resistance. These granites, particularly the hornblende-biotite variety, also exhibit high blockiness due to the presence of a system of regular fractures, known as joints, especially horizontal (bedding) joints. This facilitates the extraction of relatively large rectangular blocks and the subsequent production of paving stones, curbs, and building stone. These rocks have high decorative value and respond well to refining processes such as polishing and creating decorative textures.
Użycie
Granity strzegomskie od wieków były eksploatowane w licznych kamieniołomach. Na obszarze masywu Strzegom - Sobótka eksploatowanych jest obecnie (koniec 2018 r.) 36 złóż. Najwięcej kopalni (aż 28) zlokalizowanych jest w zachodniej części masywu, na obszarze między Strzegomiem a Paszowicami koło Jawora. W 2018 r. wydobyto w nich blisko 5,5 mln ton granitu, tj. ok. połowy tego surowca wydobytego w Polsce. Najstarszym czynnym obecnie kamieniołomem w okolicach Strzegomia jest działająca od 1826 r. kopalnia Barcz (od nazwiska pierwszego właściciela, F. S. Bartscha).
Granity strzegomskie zostały użyte między innymi w poniższych obiektach:
- Kolumna Zygmunta w Warszawie
- Warszawskie pomniki: Żołnierza, Wolności, Lotnika
- Krakowskie pomniki: Wyspiańskiego, Grunwaldzki, Wolności, Władysława Jagiełły
- Rynek główny w Krakowie, Wrocławiu, Legnicy, Kaliszu
- Dworce kolejowe w Katowicach, Zabrzu, Poznaniu
- Dworzec Centralny w Warszawie
- Port Północny w Gdańsku
- Metro w Warszawie
- Pałac Kultury i Nauki oraz jego otoczenie w Warszawie
- Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa w Warszawie
- Plac Piłsudskiego w Warszawie
Usage
Strzegom granite has been exploited for centuries in numerous quarries. As of the end of 2018, 36 deposits are being exploited in the Strzegom-Sobótka Massif area. Most of the quarries (as many as 28) are located in the western part of the massif, in the area between Strzegom and Paszowice near Jawor. In 2018, nearly 5.5 million tons of granite were extracted from these quarries, which is about half of the granite extracted in Poland. The oldest currently active quarry in the Strzegom area is the Barcz mine (named after its first owner, F. S. Bartsch), which has been in operation since 1826.
- Sigismund's Column in Warsaw
- Warsaw monuments: Soldier, Freedom, Aviator
- Krakow monuments: Wyspiański, Grunwald, Freedom, Władysław Jagiełło
- Main Market Square in Krakow, Wrocław, Legnica, Kalisz
- Railway stations in Katowice, Zabrze, Poznań
- Warsaw Central Station
- Northern Port in Gdańsk
- Warsaw Metro
- Palace of Culture and Science and its surroundings in Warsaw
- Marszałkowska Residential District in Warsaw
- Piłsudski Square in Warsaw
Następnie, na podstawie tekstu powyżej i tego, co zauważysz na GZ, odpowiesz na poniższe pytania i wyślesz je do mnie za pośrednictwem centrum wiadomości geocachingowych.
Based on the text above and what you observe at GZ, you'll answer the questions below and send them to me via the geocaching messaging center.
1.Kiedy dotrzesz do pomnika, znajdziesz gładką stronę, która jest idealna do badania kryształów w granicie. Jakie rozmiary mają kryształy w milimetrach i jakie kolory możesz zaobserwować w granicie?
2.Co mówi rozmiar kryształów o głębokości, na jakiej powstał granit?
3.Jakie minerały głównie zawiera granit?
4.Co myślisz, jakie to czarne minerał?
1.When you arrive at the monument, you will find a smooth side that is ideal for studying the crystals in the granite. How large would you say the crystals are in millimeters, and what colors can you observe in the granite?
2.What does the crystal size tell you about the depth at which the granite was formed?
3.What minerals does granite mainly contain?
4.What do you think the black mineral is?