Sousaki Volcano / Ηφαίστειο Σουσάκι EarthCache

Sousaki Volcano

About the volcano:

Sousaki is a 20-30 million year old dormant volcano in northeastern Corinthia, Greece, at the northwest end of the Greek Volcanic Arc (it includes the following volcanos: Methana, Aigina, Milos, Santorini, Nisyros and Gyali). What makes the volcano special is that it has no crater or caldera, but dozens of holes (orifices) from which carbon dioxide and sulfur are released. The last eruption took place approximately 2 million years ago, however there is still geothermal and gas emission activity at this location. The geothermal system releases about 1 megagram per day of gases at 42 °C, 90% CO2 and < 1% each of CH4 and H2S, via a few ‘’caves’’ (that are better not to be entered due to suffocation hazard!). In the past, sulfur (yellow) was mined here to a small extent, creating those ‘’caves’’, while several gypsum crystals (transparent white to greyish) can be still found on ground.

Fun Fact: Carbon dioxide (CO₂ ) and methane (CH₄ ) emissions are odourless, while hydrogen sulfide (H₂S) emissions smell like rotten eggs.

Geology:

Geothermal activity is manifested through gas/steam emissions and heated water, via openings in the Earth’s crust. Those openings can be fumaroles (moffetas or solfataras), hot springs, geysers and mud pots.

Fumaroles (moffetas or solfataras): Fumaroles emit mostly steam (and volcanic gases, such as carbon dioxide, sulfur dioxide, hydrogen sulfide). The temperature of gases emitted from fumaroles is typically quite high, often between 200 to 800 degrees Celsius. Mofettas, on the other hand, are a specific type of fumarole that emits gases at much lower temperatures, generally below 100 degrees Celsius, with the predominant gas being carbon dioxide. Solfataras are also a type of fumarole, that emit predominantly hydrogen sulfide, creating characteristic yellow sulfur deposits.

Hot springs: A hot spring is produced by the emergence of geothermally heated groundwater onto the surface of the Earth, creating pools or flowing streams of hot water.

Geysers: A geyser is a spring with an intermittent discharge of water ejected turbulently and accompanied by steam. As the underground water boils, the resulting pressure forces a superheated column of steam and water to the surface through the geyser's internal plumbing. The formation of geysers specifically requires the combination of three geologic conditions that are usually found in volcanic terrain: intense heat, water, and a waterworks system.

Mud pots: A mud pot forms in volcanic areas where there is abundant hot water, but the water supply is limited. This results in a thick, bubbling mixture of mud or clay. Mud pots are created when acidic hot springs dissolve surrounding rocks into a fine clay or mud. The consistency of this mixture can vary, ranging from watery mud to thick, viscous goo, depending on the amount of water available.

To log this earthcache, you will need to send answers to the following questions based on the knowledge you have gained and some field examination. Entries with no answers or that do not meet all the requirements will be deleted.

DO NOT ENTER THE ‘’CAVES’’!

1. Gases are still emitted here, although you cannot see a gas, is there another way to perceive its presence? If yes, what gas specifically?
2. The geothermal activity here is manifested predominantly via gas, steam or heated water? Which geological feature in particular is responsible?
3. Describe the rocks surrounding the ‘‘caves’’ on top of the hill, at stage1. At the hill’s base can you find gypsum or sulfur crystals?

Ηφαιστειο Σουσάκι

Σχετικά με το ηφαίστειο:

Το Σουσάκι είναι ένα ανενεργό ηφαίστειο, ηλικίας 20-30 εκατομμυρίων ετών, στη βορειοανατολική Κορινθία, στο βορειοδυτικό άκρο του Ελληνικού Ηφαιστειακού Τόξου (που περιλαμβάνει τα εξής ηφαίστεια: Μέθανα, Αίγινα, Μήλος, Σαντορίνη, Νίσυρος και Γυαλί). Το στοιχείο που κάνει το ηφαίστειο ξεχωριστό είναι ότι δεν έχει κρατήρα ή καλντέρα, αλλά δεκάδες τρύπες (στόμια) από τις οποίες εκλύεται διοξείδιο του άνθρακα και υδρόθειο. Η τελευταία έκρηξη συνέβη περίπου πριν από 2 εκατομμύρια χρόνια, ωστόσο εξακολουθεί να υπάρχει γεωθερμική δραστηριότητα μέσω εκπομπής αερίων. Το γεωθερμικό σύστημα απελευθερώνει περίπου 1 μεγαγραμμάριο αερίων την ημέρα σε θερμοκρασία 42 °C, από τα οποία το 90% είναι CO2 και λιγότερο από 1% είναι CH4 και H2S αντίστοιχα, μέσω «σπηλιών» (στις οποίες είναι καλύτερα να μην εισέρχεστε λόγω κινδύνου ασφυξίας!). Στο παρελθόν, γινόταν μικρή εξόρυξη θείου (κίτρινο), δημιουργώντας αυτές τις «σπηλιές», ενώ αρκετοί κρύσταλλοι γύψου (διαφανείς λευκοί έως γκριζωποί) εξακολουθούν να βρίσκονται στο έδαφος.

Fun fact: Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) και μεθανίου (CH4) είναι άοσμες, ενώ οι εκπομπές υδρόθειου (H2S) μυρίζουν σαν κλούβια αυγά.

Γεωλογία:

Η γεωθερμική δραστηριότητα εκδηλώνεται μέσω εκπομπών αερίων/ατμού και θερμασμένου νερού, μέσω ανοιγμάτων στον φλοιό της Γης. Αυτά τα ανοίγματα μπορεί να είναι φουμαρόλες (μοφέτες ή σολφατάρες), θερμές πηγές, γκέιζερ και mudpots.

Φουμαρόλες (μοφέτες ή σολφατάρες): Οι φουμαρόλες εκπέμπουν κυρίως ατμό (και ηφαιστειακά αέρια, όπως διοξείδιο του άνθρακα, διοξείδιο του θείου, υδρόθειο). Η θερμοκρασία των αερίων που εκλύονται από τις φουμαρόλες είναι συνήθως αρκετά υψηλή, συχνά μεταξύ 200 και 800 βαθμών Κελσίου. Οι μοφέτες, από την άλλη πλευρά, είναι ένας συγκεκριμένος τύπος φουμαρόλης που εκπέμπει αέρια σε πολύ χαμηλότερες θερμοκρασίες, γενικά κάτω από 100 βαθμούς Κελσίου, με κυρίαρχο αέριο το διοξείδιο του άνθρακα. Οι σολφατάρες είναι επίσης ένας τύπος φουμαρόλης που εκπέμπει κυρίως υδρόθειο, δημιουργώντας χαρακτηριστικές κίτρινες αποθέσεις θείου.

Θερμές πηγές: Μια θερμή πηγή δημιουργείται από την ανάδυση γεωθερμικά θερμαινόμενων υπόγειων υδάτων στην επιφάνεια της Γης, δημιουργώντας λίμνες ή ρυάκια θερμού νερού.

Γκέιζερ: Γκέιζερ είναι μια πηγή με περιοδική βίαιη εκτόξευση νερού συνοδευόμενου από ατμό. Καθώς το υπόγειο νερό βράζει, η προκύπτουσα πίεση ωθεί μια θερμη στήλη ατμού και νερού στην επιφάνεια μέσω ενός εσωτερικού συστήματος. Η δημιουργία γκέιζερ απαιτεί συνδυασμό τριών γεωλογικών συνθηκών που συνήθως απαντώνται σε ηφαιστειακά εδάφη: θερμότητα, νερό και ένα υδραυλικό σύστημα.

Mudpots: Σχηματίζεται σε ηφαιστειακές περιοχές όπου υπάρχει άφθονο θερμό νερό, με περιορισμένη όμως παροχή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα παχύρευστο, καυτό μείγμα λάσπης ή αργίλου. Τα mudpots  δημιουργούνται όταν όξινες θερμές πηγές διαλύουν τους περιβάλλοντες βράχους μετατρέποντάς τους σε πηλό ή λάσπη.

Για να καταγράψετε την κρύπτη θα πρέπει να στείλετε απαντήσεις στις ακόλουθες ερωτήσεις βάσει τις γνώσεις που αποκτήσατε και κάποιες μελέτες πεδίου. Καταγραφές χωρίς απαντήσεις ή που δεν πληρούν όλες τις προυποθέσεις θα διαγράφονται.

ΜΗΝ ΕΙΣΕΛΘΕΤΕ ΣΤΙΣ ‘’ΣΠΗΛΙΕΣ’’

1. ) Εκπέμπονται ακόμα αέρια εδώ, αν και δεν μπορείτε να δείτε τα αέρια, υπάρχει κάποιος άλλος τρόπος να αντιληφθείτε την παρουσία τους; Αν ναι, ποιο συγκεκριμένο αέριο αντιλαμβάνεστε;

2. ) Η γεωθερμική δραστηριότητα εδώ εκδηλώνεται κυρίως μέσω αερίου, ατμού ή θερμαινόμενου νερού; Ποια γεωλογική μορφή συγκεκριμένα είναι υπεύθυνη;

3. ) Περιγράψτε τους βράχους που περιβάλλουν τις «σπηλιές» στην κορυφή του λόφου, στο stage1. Στη βάση του λόφου μπορείτε να βρείτε κρυστάλλους γύψου ή θείου;

https://en.wikipedia.org/wiki/Sousaki_volcano

https://nature-discovery-tours.com/en/reiseziele-europa/translate-to-englisch-griechenland/attica/sousaki-volcano

https://en.wikipedia.org/wiki/Fumarole

https://en.wikipedia.org/wiki/Mofetta

https://en.wikipedia.org/wiki/Hot_spring

https://www.britannica.com/science/volcanism

https://en.wikipedia.org/wiki/Geyser

https://www.yellowstoneparknet.com/geothermal_features/mud_pots.php#:~:text=There%20are%20two%20notable%20locations,and%20north%20of%20Old%20Faithful.&text=An%20often%20overlooked%20trail%2C%20the,place%20to%20escape%20the%20crowds.