GDZIE SIĘ ZNAJDUJEMY?
Znajdujemy się w Gnieźnie, przed majestatyczną Katedrą Gnieźnieńską, w jednym z najstarszych miast w Polsce, gdzie będziesz miał okazję poznać, jak wietrzenie wpływa na naszą planetę. Miejscem naszego EarthCache będzie rozeta znajdująca się przed siedzibą Kurii która składa się z 3 rodzajów, a są nimi:
-bazalt (kostki koloru czarnego)
-granit karkonoski (kostki koloru czerwonego)
-granit strzegomski (kostki koloru siwego)
-wapień (kostki koloru żółtego)
CZYM JEST WIETRZNIE?
Wietrzenie to naturalny proces, który polega na rozpadzie i przekształceniu skał i minerałów na mniejsze cząstki pod wpływem działania czynników atmosferycznych, biologicznych i chemicznych. Ważne jest, aby pamiętać, że wietrzenie różni się od erozji. Podczas erozji materiał skalny zostaje przetransportowany z miejsca, w którym się znajduje, natomiast wietrzenie to proces, w którym skała ulega rozkładowi, ale nie zmienia swojego miejsca. Wietrzenie jest kluczowym procesem w geologii, ponieważ prowadzi do powstawania gleb, form krasowych, a także kształtuje krajobrazy i zmienia wygląd powierzchni ziemi.
źródło: geografia24.pl
JAKIE SĄ RODZAJE WIETRZENIA?
Wietrzenie dzieli się na kilka głównych rodzajów, które różnią się mechanizmami działania:
-
Wietrzenie fizyczne (mechaniczne) – polega na rozpadzie skał na mniejsze fragmenty bez zmiany ich składu chemicznego. W wyniku zmian temperatury, mrozów lub sił mechanicznych, takich jak nacisk rosnących korzeni roślin, skały mogą pękać lub rozpadać się. Dobrym przykładem jest tzw. wietrzenie mrozowe, gdzie woda gromadząca się w szczelinach skał zamarza, a jej objętość zwiększa się, co powoduje pękanie kamienia. W rejonach chłodniejszych, takich jak północne obszary Polski, jest to zjawisko dość powszechne.
-
Wietrzenie chemiczne – to proces, w którym minerały w skałach reagują z wodą, powietrzem lub innymi substancjami, co prowadzi do ich rozkładu i zmiany składu chemicznego. Przykładem może być rozpuszczanie wapieni w wodzie deszczowej, która często zawiera dwutlenek węgla, tworząc w ten sposób charakterystyczne formacje krasowe. Takie procesy mogą prowadzić do powstawania różnych struktur geologicznych, jak jaskinie, uskoki czy stalaktyty.
-
Wietrzenie biologiczne – to procesy związane z działalnością organizmów żywych, które przyczyniają się do rozkładu skał. Korzenie roślin, na przykład, mogą wnikać w szczeliny skał i mechanicznie je rozpychać, powodując ich pękanie. Z kolei niektóre mikroorganizmy, bakterie i grzyby mogą wydzielać kwasy, które przyspieszają procesy chemiczne w skałach.
źródło: nowaera.pl
ZADANIA:
Aby móc zalogować skrytkę należy pojechać na współrzędne skrytki, odpowiedzieć na pytania i zrobić odpowiednie zdjęcie. Pytania należy wysłać do mnie poprzez wiadomość prywatną a zdjęcie trzeba załączyć w logu.
1. Z jakimi skałami mamy do czynienia w tej rozecie? Podaj ich nazwy i przyporządkuj do odpowiednich kategorii.
2. Z jakim wietrzeniem mamy do czynienia, oraz która skała jest najbardziej podatna na wietrzenie?
3. Która skała jest najbardziej zwietrzała? Odpowiedź uzasadnij.
4. Zrób zdjęcie siebie, swojego drewniaka lub innego przedmiotu osobistego na tle pomnika Bolesława Chrobrego który stoi nieopodal.