Ο ναός της Αθηνάς Νίκης_Ακρόπολη των Αθηνών
Ο ναός της Αθηνάς Νίκης, ιωνικού ρυθμού, τετράστυλος, αμφιπρόστυλος, οικοδομήθηκε μεταξύ των ετών 427 και 424 π.Χ. πάνω στον πύργο που οχύρωνε από τα μυκηναϊκά χρόνια την είσοδο στον Ιερό Βράχο, στο νοτιοδυτικό άκρο της Ακρόπολης. Ο ναός κατέλαβε τη θέση του αρχαιότερου πώρινου ναΐσκου της εποχής του Κίμωνα. Τα λείψανα αυτού του πρώτου λίθινου ναού, ο οποίος στέγασε το αρχαϊκό είδωλο της θεάς που είχε διαφύγει της καταστροφής από τους Πέρσες το 480 π.Χ., αποκαλύφθηκαν μαζί με τη βάση του ειδώλου το 1936 κάτω από το μαρμάρινο ναό. Σήμερα διατηρούνται, μαζί με τον μυκηναϊκό πύργο πάνω στον οποίο είναι ιδρυμένα, στον υπόγειο χώρο που έχει δημιουργηθεί για το σκοπό αυτό στο εσωτερικό του κλασικού πύργου. Από την εποχή των περσικών πολέμων η Αθηνά λατρεύτηκε εδώ ως η θεά που έδινε τη νίκη σε πολεμικούς αγώνες.
Ο κλασικός ναός της Αθηνάς Νίκης, κτισμένος εξ ολοκλήρου από πεντελικό μάρμαρο αποδίδεται στον αρχιτέκτονα Καλλικράτη. Πρόκειται για ένα οικοδόμημα μικρών διαστάσεων με μοναδικές ιδιομορφίες στο σχεδιασμό του και πλούσιο γλυπτό διάκοσμο που διακρίνεται για τη χάρη και την κομψότητά του. Δυο κιονοστοιχίες, αποτελούμενες από τέσσερεις ιωνικούς, μονολιθικούς κίονες η καθεμία, πλαισιώνουν το μικρό σηκό στην ανατολική και τη δυτική όψη, αντίστοιχα. Αν και η πλειονότητα των αετωματικών γλυπτών έχει χαθεί, είναι πιθανόν ότι στο ανατολικό αέτωμα του ναού παριστανόταν Γιγαντομαχία, ενώ στο δυτικό Αμαζονομαχία. Στη ιωνική ζωφόρο του ναού που περιέτρεχε το σηκό στις τέσσερεις πλευρές, παριστανόταν συνέλευση θεών (ανατολική πλευρά), μάχες Ελλήνων με Πέρσες ιππείς (νότια) και μάχες Ελλήνων οπλιτών με άλλους οπλίτες (λοιπές πλευρές). Το μεγαλύτερο μέρος των γλυπτών αυτών έχει σωθεί σε καλή κατάσταση και εκτίθενται στο Μουσείο της Ακρόπολης, με εξαίρεση εκείνα που διερπάγησαν από το λόρδο Έλγιν στις αρχές του 19ου αι., τα οποία εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο.
Γεωλογία και Αρχιτεκτονική στην Ακρόπολη των Αθηνών
Το πεντελικό μάρμαρο είναι λευκό και διασχίζεται από υπότεφρες ή από κυανίζουσες γραμμές. Δεν αποτελείται, όπως το παριανό μάρμαρο, από καθαρό ανθρακικό ασβέστιο, αλλά περιέχει και μικρή αναλογία διαφόρων οξειδίων, κυρίως σιδήρου. Στα οξείδια αυτά οφείλεται και το χρώμα της σκουριάς, που αποκτά, όταν εκτεθεί στην ατμόσφαιρα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό παρατηρείται στους αρχαίους ναούς και στα αγάλματα που είναι κατασκευασμένα από πεντελικό μάρμαρο.
Το μάρμαρο της Πάρου είναι κατάλευκο μάρμαρο χωρίς στίγματα ή φλέβες. Αποτελείται από χημικά καθαρό ανθρακικό ασβέστιο. Έχει μεγάλη διαφάνεια, πλάκες από το μάρμαρο αυτό με πάχος λίγα εκατοστά είναι ημιδιαφανείς. Θεωρείται ένα από τα καλύτερα μάρμαρα διεθνώς και χρησιμοποιήθηκε πολύ κατά την αρχαιότητα για την κατασκευή αγαλμάτων.
Ο ακτίτης λίθος είναι ένας φυσικός μαργαϊκός ασβεστόλιθος, Πλειστοκαινικής ηλικίας, με ωχροκίτρινο χρώμα, λεπτόκοκκη σύσταση και μικρό πορώδες. Κατεργάζεται εύκολα, ενώ παραμένει αρκετά ανθεκτικός σε μηχανικές καταπονήσεις. Εξορυσσόταν από τα λατομεία της Πειραϊκής και χρησιμοποιήθηκε ευρέως στην αρχαιότητα, κυρίως σε λιμενικά και δημόσια έργα.
Ο ελευσινιακός ασβεστόλιθος είναι ένας γκρίζο-τεφρό ρουδιστοφόρος ασβεστόλιθος, ηλικίας Κρητιδικής περιόδου. Χρησιμοποιήθηκε σε διάφορα μνημεία της Ακρόπολης, λόγω της χρωματικής του αντίθεσης με το πεντελικό μάρμαρο. Ο Ελευσινιακός ασβεστόλιθος είναι γενικά συμπαγής, αν και παρουσιάζει μερικές ρηγματώσεις και πόρους.
Πωρόλιθος, είναι μια γενική κατηγορία πετρολογίας που περιλαμβάνει οποιονδήποτε μαλακό και ευλάξευτο, κίτρινο-ερυθρό πέτρωμα. Χρησιμοποιούταν, αρχικά, στα εμφανή σημεία των κτηρίων αλλά μετά την εφαρμογή του μαρμάρου η χρήση του περιορίστηκε σε γεμίσματα, στις υποδομές και σε δευτερεύοντα αρχιτεκτονικά μέλη.
Αν και δεν ανήκει στα γεωλογικά πετρώματα κατά τη διάρκεια των εργασιών αναστήλωσης αξιοποιήθηκαν τεχνητοί λίθοι, οι οποίοι κατασκευάστηκαν με κονίαμα χαλαζιακής άμμου και λευκού σιμέντου Portland και την προσθήκη μιας μικρής ποσότητας χρωματος ώχρας.
Πηγή: https://www.ysma.gr και www.odysseus.culture.gr
Εργασίες
1. Από ποιο υλικό είναι κατασκευασμένος ο ναός της Αθηνάς Νίκης; Περιγράψτε το χρώμα και την υφή του.
2. Πώς μπορούμε να διακρίνουμε το αρχαίο από το νεώτερο υλικό που χρησιμοποίησαν οι αρχαιολόγοι κατά την αναστήλωση του ναού;
3. Ο αρχικός ναός της Αθηνάς Νίκης που κατασκευάστηκε στα χρόνια του Κίμωνα ήταν από πωρόλιθο. Μπορείτε να εξηγήσετε γιατί ο Καλλικράτης επέλεξε ένα διαφορετικό πέτρωμα για τον ναό των κλασσικών χρόνων;
4. Παρατηρήστε τη ζωοφόρο του ναού της Αθηνάς Νίκης. Τα ανάγλυφα που βλέπετε είναι αυθεντικά ή αντίγραφα; Πώς το καταλάβατε;
5. Αν θέλετε, προσθέστε μια φωτογραφία σας από τον χώρο. (προαιρετικό στάδιο)
Θα πρέπει να στείλετε τις απαντήσεις σας με μήνυμα. Όσες καταγραφές εντοπίζονται χωρίς απαντήσεις, θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
The temple of Athena Nike_Acropolis of Athens
The temple of Athena Nike, a temple in the Ionic order, tetrastyle, amphiprostyle, was constructed during the years between 427 and 424 B.C. on the bastion that from Mycenaean times had guarded the entrance to the Acropolis from the southwest. The temple occupied the site of an earlier poros shrine of Kimon’s time. The remains of that first stone temple, which housed the wooden statue or xoanon of the goddess Athena that had escaped the Persian destruction of 480 B.C was revealed alongside the base of the archaic cult figure in 1936. Today these are preserved together with the underlying mycenean tower, in a specially arranged basement space in the classical bastion. Ever since the times of the Persian wars, Athena was worshipped here as the goddess who bestowed victory in military confrontations.
The classical temple of Athena Nike, built entirely of Pentelic marble, is attributed to the architect Kallikrates. It is a small building, yet it is distinguished for its charm and elegance. Two colonnades, comprising each four monolithic Ionic columns, frame the little cella on the east and west façades. Of particular interest is the sculptural decoration of the temple. Most of the pedimental sculpture has been lost, but the Gigantomachy is likely to have decorated the east pediment, and the Amazonomachy the west. Represented on the frieze of the temple, which runs around the cella on all four sides, is a gathering of gods (east), battles between Greek and Persian horsemen (south) and battles of Greek warriors with other warriors (the other two sides). Most of these sculptures have survived in good condition and are now exhibited in the Acropolis Museum, with the exception of those carried off by Lord Elgin at the beginning of the 19th century and placed on exhibit in the British Museum.
Geology and Architecture on the Acropolis of Athens
Pentelic marble is white and traversed by slightly grayish or bluish veins. Unlike Parian marble, which consists of pure calcium carbonate, Pentelic marble contains a small proportion of various oxides, mainly iron oxides. These oxides are responsible for the rusty coloration that the marble acquires after prolonged exposure to the atmosphere. This phenomenon can be observed in ancient temples and statues made of Pentelic marble.
Parian marble is pure white without spots or veins. It is composed of chemically pure calcium carbonate. It has high translucency; slabs of this marble a few centimeters thick are semi-transparent. It is considered one of the finest marbles internationally and was extensively used in antiquity for statue making.
Akti stone is a natural marly limestone from the Pleistocene epoch, characterized by an ochre-yellow color, fine-grained texture, and low porosity. It is easy to work with while remaining quite resistant to mechanical stress. It was quarried from the Piraeus region and was widely used in antiquity, mainly for harbor constructions and public works.
Eleusinian limestone is a grayish-ruddy limestone rich in rudist fossils, dating from the Cretaceous period. It was used in various monuments of the Acropolis due to its color contrast with Pentelic marble. Eleusinian limestone is generally solid, although it may display some fracturing and porosity.
Poros stone is a general petrological term that refers to any soft, easily workable, yellow-reddish rock. It was initially used for the visible parts of buildings but, following the adoption of marble, its use became limited to infills, substructures, and secondary architectural elements.
Although not a natural geological stone, artificial stones were also used during restoration works. These were manufactured with a mortar of quartz sand and white Portland cement, along with a small amount of ochre pigment.
Source: https://www.ysma.gr and www.odysseus.culture.gr
Tasks
1. What material is the Temple of Athena Nike made of? Describe its color and texture.
2. How can we distinguish between the ancient and the newer material used by archaeologists during the temple’s restoration?
3. The Temple of Athena Nike, which was built during the time of Kimon, was made of poros stone. Can you explain why Kallikrates chose a different type of stone for the Classical-era temple?
4. Observe the frieze of the Temple of Athena Nike. Are the reliefs you see authentic or replicas? How can you tell it?
5. If you wish, add a photo of yourself from the site. (Optional step)
Send the answers via my account. You can log the cache as a found immediately. If there is anything to clarify, i will contact you. Logs without sending the answers will be deleted without any comment.