[PL] Aby zaliczyć ten EarthCache, prześlij odpowiedzi na poniższe pytania do autora (przez Message Center lub e-mail). Nie musisz czekać na zgodę na logowanie – jeśli coś będzie nie tak, odezwę się.

1. Znajdź na ścianie przekrój amonita (spiralę) oraz belemnita (podłużny 'pocisk'). Przyjrzyj się uważnie ich wypełnieniu. Jaka jest kluczowa różnica w ich strukturze wewnętrznej, którą możesz zaobserwować?

A) Amonit wewnątrz spirali jest zazwyczaj jednolity i gładki, podczas gdy belemnit jest zawsze pusty w środku (wygląda jak rurka).

B) Wnętrze amonita jest podzielone na liczne segmenty (komory) oddzielone cienkimi ściankami, natomiast "pocisk" belemnita w przekroju podłużnym wygląda na strukturę litą i pełną (jednolity kryształ).

C) Amonit składa się ze zlepionych drobnych ziarenek piasku, a belemnit ma wyraźną strukturę gąbczastą z dziurkami.

2. Przyjrzyj się przekrojowi dużego amonita (jest ich tu sporo). Co zazwyczaj wypełnia wnętrze jego spiralnej muszli na tych płytach?

A) Pustka (dziura w skale), przez którą można włożyć palec.

B) Skrystalizowany minerał (często biały lub przezroczysty kalcyt), tworzący wyraźne komory.

C) Skamieniałe drewno z widocznymi słojami.

3. Zadanie dodatkowe: Wyszukaj na ścianie jednego, wybranego przez siebie amonita, który najbardziej Ci się podoba. Opisz własnymi słowami jego strukturę i wygląd. Czy spirala jest ciasno zwinięta? Czy widzisz wyraźne "żeberka" na krawędziach, czy jest gładki? Jakiego jest koloru w porównaniu do tła skały?

[EN] To log this EarthCache, send the answers to the following questions to the author (via Message Center or e-mail). You don't have to wait for permission to log – if something is wrong, I will contact you.

1. Find a cross-section of an ammonite (spiral) and a belemnite (oblong 'bullet') on the wall. Look closely at their filling. What is the key difference in their internal structure that you can observe?

A) The inside of the ammonite spiral is usually uniform and smooth, while the belemnite is always hollow inside (looks like a tube).

B) The interior of the ammonite is divided into numerous segments (chambers) separated by thin walls, whereas the belemnite "bullet" in longitudinal section appears to be a solid, full structure (solid crystal).

C) The ammonite consists of cemented grains of sand, and the belemnite has a distinct spongy structure with holes.

2. Look at the cross-section of a large ammonite (there are many here). What usually fills the interior of its spiral shell on these slabs?

A) Void (a hole in the rock) through which you can put your finger.

B) Crystallized mineral (often white or transparent calcite), forming distinct chambers.

C) Petrified wood with visible rings.

3. Extra Task: Find one specific ammonite on the wall that you like the most. Describe its structure and appearance in your own words. Is the spiral tightly coiled? do you see distinct "ribs" on the edges, or is it smooth? What color is it compared to the background rock?

🇵🇱 Jurajski Ocean przy Dworcu

Witaj w centrum Krakowa! Stoisz przed hotelem Vienna House by Wyndham Andel's. Pewnie spieszysz się na pociąg, idziesz do galerii handlowej albo po prostu spacerujesz po Placu Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Zatrzymaj się jednak na chwilę i spójrz na elewację budynku. Te beżowo-szare płyty to nie zwykły kamień ozdobny. To wehikuł czasu, który przeniesie Cię 150 milionów lat wstecz!

Gdzie my jesteśmy? (Geologicznie)

W epoce Jury (tak, tej od dinozaurów) tereny te pokrywało ciepłe, tropikalne morze. Było pełne życia. Na dnie osadzał się muł wapienny, a w wodzie pływały miliony stworzeń. Gdy umierały, opadały na dno. Z biegiem milionów lat, pod wpływem ogromnego ciśnienia, muł zamienił się w twardą skałę – wapień, a szczątki zwierząt w skamieniałości, które dzisiaj oglądasz.

Polowanie na Amonity

Głównymi bohaterami tej ściany są też Amonity. To wymarłe głowonogi, dalecy kuzyni dzisiejszych kałamarnic i ośmiornic.

• Jak wyglądały? Posiadały spiralną muszlę, podzieloną w środku na komory (pokoiki). W ostatniej, największej komorze mieszkało zwierzę. Pozostałe komory były puste (wypełnione gazem), co działało jak pływak i pozwalało amonitowi unosić się w toni wodnej.

• Co widzisz na ścianie? Ponieważ płyty kamienne są cięte przez maszyny, rzadko widzimy amonita w 3D. Zazwyczaj widzimy jego przekrój. Wygląda to jak spirala, "ślimak" lub zwinięty barani róg. Często widać w środku białe, krystaliczne wypełnienie – to kalcyt, minerał, który zastąpił dawne puste przestrzenie.

Inni mieszkańcy ściany

Jeśli będziesz uważny, zobaczysz tu też:

• Belemnity: Wyglądają jak podłużne pociski, cygara lub groty strzał. Były to wewnętrzne szkielety drapieżników podobnych do kalmarów. W przeciwieństwie do amonitów, ich "pocisk" (rostrum) był lity w środku, co służyło za balast.

• Gąbki: To te nieregularne, ciemniejsze plamy w tle, które wyglądają jak "brudne chmury" na kamieniu.

🇬🇧 Jurassic Ocean by the Station

Welcome to the center of Krakow! You are standing in front of the Vienna House by Wyndham Andel's hotel. You are probably rushing to catch a train, going to the shopping mall, or just walking around Jan Nowak-Jeziorański Square. However, stop for a moment and look at the facade of the building. These beige-grey slabs are not just ordinary decorative stone. They are a time machine that will take you back 150 million years!

Where are we? (Geologically)

In the Jurassic era (yes, the one with dinosaurs), these areas were covered by a warm, tropical sea. It was full of life. Lime mud settled on the bottom, and millions of creatures swam in the water. When they died, they sank to the bottom. Over millions of years, under immense pressure, the mud turned into hard rock – limestone, and the animal remains turned into the fossils you see today.

Hunting for Ammonites

The main stars of this wall are Ammonites. These are extinct cephalopods, distant cousins of today's squids and octopuses.

• What did they look like? They had a spiral shell, divided internally into chambers (little rooms). The animal lived in the last, largest chamber. The other chambers were empty (filled with gas), which acted as a float and allowed the ammonite to drift in the water column.

• What do you see on the wall? Because the stone slabs are cut by machines, we rarely see an ammonite in 3D. usually, we see its cross-section. It looks like a spiral, a "snail," or a coiled ram's horn. You can often see white, crystalline filling inside – this is calcite, a mineral that replaced the ancient empty spaces.

Other residents of the wall

If you are observant, you will also see:

• Belemnites: They look like oblong bullets, cigars, or arrowheads. These were the internal skeletons of squid-like predators. Unlike ammonites, their "bullet" (rostrum) was solid inside, serving as ballast.

• Sponges: These are the irregular, darker spots in the background that look like "dirty clouds" on the stone.